و هم او مىگويد : « گفته‌اند كه در عمق وجدان شعله‌اى فروزان است ، انسان خود را آنچنانكه هست مىبيند ، از خودخواهىاش ، حرصش ، گمراهيها و كج‌فكرىهايش و از غرور و نخوتش پرده برمىدارد ، براى انجام تكليف اخلاقى رام مىشود ، براى كسب خضوع فكرى اقدام مىكند ؛ در همين هنگام سلطنت پرجلال آمرزش در برابر او پديدار مىگردد . » « 1 » از جملهء اين دانشمندان ويليام جيمز است . وى مىگويد : « هر قدر انگيزه و محرك ميلهاى ما از عالم طبيعت سرچشمه گرفته باشد غالب ميلهاى ما و آرزوهاى ما از عالم ماوراء طبيعت سرچشمه گرفته ، چرا كه غالب آنها با حسابهاى مادى و عقلانى جور در نمىآيد . » « 2 » هم او مىگويد : « من به خوبى مىپذيرم كه سرچشمهء زندگى مذهبى دل است ، و قبول هم دارم كه فرمولها و دستورالعمل‌هاى فلسفى مانند مطلب ترجمه شده‌اى است كه اصل آن به زبان ديگرى باشد . » « 3 » هم او مىگويد : « عموما معتقدند كه ايمان خود را بر پايه‌هاى فلسفى محكم ساخته‌اند و حال آنكه مبناى فلسفى بر روى ايمان قرار دارد . » « 4 » پاسكال ( pascal ) كه به قول مرحوم فروغى « محبت را برتر از عقل مىداند و بنياد علم و اعتقاد را بر اشراق قلبى قرار مىدهد » مىگويد : « به وجود خدا دل گواهى مىدهد نه عقل ، و ايمان از اين راه به دست مىآيد . »