اين سخن در رمز دانايان پيشين سفته‌اند * پى برد در رمزها هر كس كه او داناستى در نيابد اين سخن را هيچ فهم ظاهرى * گر ابو نصرستى و گر بو على سيناستى از كسانى كه سخت با اعتقاد به مثل افلاطونى مخالف بوده و بر آن طعنه‌ها و تشنيعاتى وارد كرده « شيخ الرئيس ابو على بن سينا » است . طبق عقيدهء افلاطون افراد متغير مادى تنها به حواس ادراك مىشوند ولى علم به آنها تعلق نمىگيرد زيرا علم به چيزى تعلق مىگيرد كه كلى و خارج از حيطهء زمان و مكان است و آن همان « ايده » است . بنا بر آنچه از كتب تاريخ فلسفه استفاده مىشود ، تا اواخر قرن هفدهم « ايده آليسم » تنها به اين مسلك ( اعتقاد به مثل ) گفته مىشده و مورد استعمال ديگرى نداشته ولى بعدها موارد استعمال زيادى پيدا كرده ، و حتى گفته شده است شايد هيچيك از لغات دنيا اينقدر معانى مختلف به خود نديده است . اما معناى اصطلاحى كه اخيراً شايع شده و ماديين نيز در كتب خود طبق همان معنا « ايده آليسم » را تعريف مىكنند و در اين مقاله هم رعايت همين اصطلاح شده اين است كه « ايده » يعنى مطلق تصورات ذهنى ( اعم از حسى و خيالى و عقلى ) و ايده آليسم يعنى مسلك كسانى كه ايده يا تصورات ذهنى را اصيل مىدانند ، يعنى اين تصورات را صرفاً مصنوع خود ذهن مىدانند و به وجود خارجى اين صور در عالم خارج قائل نيستند . اين مسلك از لحاظ اينكه منكر يك امر بديهى است و جهان خارج را هيچ در هيچ مىداند و اساس سوفيسم نيز بر انكار بديهيات و هيچ در هيچ بودن جهان خارج است در اين مقاله مرادف با سفسطه و نقطهء مقابل « رئاليسم » كه به معناى اصالت واقعيت است ، قرار داده شده . اين نكته ناگفته نماند : ماديين با آنكه ايده آليسم را طبق همين اصطلاح اخير كه مرادف با سفسطه است در كتب خود تعريف مىكنند تحولاتى كه اين لغت از عهد افلاطون تا كنون پيدا كرده و معانى گوناگونى كه به خود گرفته ناديده گرفته كليهء دانشمندان غير مادى را از قبيل افلاطون و ارسطو و دكارت و كانت و غيرهم