جديده ، مقارن با پيدايش علوم حسى و تجربى ، فلسفهء مادى اروپا رونق گرفت . ولى حقيقت امر اين است كه تجدد علمى اخير اروپا در اثر تكان سختى كه به افكار داد و مسلّمات چند هزار سالهء بشر را در مورد فلكيّات و طبيعيّات باطل شناخت ، دهشت و حيرت و تشتّت فكرى عجيبى ايجاد كرد . هر چند اين تحول در مورد مسائل حسى يا حدسى بود ، ولى قهراً افكار را در مورد مسائل تعقلى و نظرى و همچنين در مورد مسائل دينى نيز مردد و متزلزل ساخت و همين امر موجب شد كه مكاتب فلسفى گوناگون و ضدو نقيضى در اروپا پديد آمد و هر دسته‌اى راهى را پيش گرفتند و از آن جمله گروهى مادى شدند و همچنانكه مىدانيم بازار سوفسطائيگرى نيز پس از دو هزار سال سردى و بىرونقى دو مرتبه رواج زائد الوصفى پيدا كرد و اگر پيدايش مكاتبى كه مقارن ظهور علوم جديده پديد آمده‌اند دليل بر ارتباط صحيح و معقول آن مكاتب با آن علوم بوده باشد پس مىبايست « سوفيسم » « 1 » و « ايده آليسم » « 2 » را نيز ثمرهء مستقيم و خاصيت لا ينفكّ علوم جديده بدانيم . ولى پيدايش مكتب گوناگون در اروپا يك علت عمدهء ديگر نيز دارد و آن نبودن يك مكتب فلسفى تعقلى قوى و نيرومند است كه بتواند با علوم سازگار باشد ، و مخصوصاً وجود يك سلسله عقايد سخيف به نام حكمت الهى در اروپا بيش از اندازه ميدان را براى فلسفهء مادى باز كرد . شما اگر به كتب مادى مراجعه كنيد به خوبى مىبينيد كه اينها چه سنخ عقايدى را مورد حملهء شديد قرار مىدهند . حتى يك عده از دانشمندان جديد اروپا كه نظريهء الهى داشته‌اند از محتويات آن حكمت الهى ناليده‌اند . دانشمند الهى ستاره شناس معروف فلاماريون « 3 » در كتاب خدا در طبيعت مىگويد : « يك ناظر دقيق و حقيقت بين امروزه مىتواند در جامعهء ذى فكر انسانى دو تمايل مختلفه را مشاهده نمايد كه هر يك دسته‌اى را به طرف خود كشانده و بر سر آن مسلط گرديده‌اند . از يك طرف « علماى علم شيمى » در لابراتوارهاى خود به تحقيق فعل و انفعالات مواد شيميايى و قسمتهاى مادى علوم جديده پرداخته و تركيبات