نيستند و همچنين عقيدهء وى را در باب معقولات و فطريات و يقينى بودن آنها با اختلاف جزئى پذيرفته‌اند . اين جماعت را از آن جهت كه به معقولات غير مستند به حس قائل هستند « عقليون » مىخوانند . خلاصهء عقيدهء اين دانشمندان اين است كه معقولات ارزش يقينى و معرفتى دارند و اما محسوسات تنها داراى ارزش عملى مىباشند . نظريهء حسيون در مقابل عقليون دستهء ديگرى از فلاسفه هستند كه آنها را « حسيون » مىگويند . اين دسته هر چند با دستهء اول در موضوع فطريات مخالفند و همين اختلاف نظر ، آنها را از يكديگر متمايز كرده و موجب جدالها و تأليف كتابها از طرف هر يك براى اثبات نظريهء خود و ابطال نظريهء مخالف شده اما در نفى ارزش محسوسات ، عقيدهء دكارت را كه سر دستهء عقليون است قبول دارند . جان لاك ( 1622 - 1704 م ) انگليسى كه سر دستهء حسيون به شمار مىرود از دانشمندان بزرگ اروپاست و در روان‌شناسى نظريات قابل توجهى دارد ؛ دربارهء محسوسات مىگويد : « منكر موجودات محسوس شدن چندان معقول نيست و البته يقين بر آنها هم مانند يقين بر معلومات وجدانى ( آن چيزهايى كه ذهن بى واسطه ، نسبت ميان موضوع و محمول را تصديق مىكند ، مثل علم نفس به وجود خود و اينكه سه با يك و دو برابر است و اينكه مثلث غير از مربع است ) و معلومات تعقلى ( آن چيزهايى كه ذهن براى درك نسبت ميان موضوع و محمول احتياج به تصور معانى ديگر دارد ، مانند علم به اينكه مجموع زواياى مثلث مساوى با دو قائمه است و يا اينكه جهان آفريدگار دارد ) نيست و از نظر علمى و فلسفى مىتوان آنها را در زمرهء گمانها و پندارها به شمار آورد ولى در امور زندگى دنيوى البته بايد به حقيقت محسوسات يقين داشت . » جان لاك در باب تقسيم خواص جسم نيز همان عقيدهء دكارت را دارد و مىگويد : « خاصيت بر دو قسم است : بعضى ذاتى جسم‌اند و از آن منفك نمىشوند و آنها را