صحيح و حقيقت بود آيا ممكن است به تدريج راست‌تر و صحيح‌تر و حقيقت‌تر بشود و به اصطلاح درجهء حقيقى بودنش بالا برود يا خير ؟ اگر ما در اين مسأله مفهوم فلسفى آن را ( تغيير تكاملى ) در نظر بگيريم و از مسامحاتى كه دانشمندان در تعبيرات خود در بيان تكامل علوم نموده‌اند و منظور خود را به عنوان « تكامل حقيقت » ادا كرده‌اند ( البته مفهوم فلسفى آن منظور نبوده است ) صرف نظر كنيم پاسخ اين سؤال خيلى ساده است . اين گونه تعبيرات مسامحى دانشمندان براى بعضى توليد اشتباه كرده است و به ماترياليستها فرصتى داده است كه تحريفات و مغلطه‌هايى به وجود آورند . شما هر يك از حقايق را كه در نظر بگيريد خواه جزئى ، خواه كلى ، خواه مربوط به امور مادى ، خواه غير مادى ، خواهيد ديد هميشه و در همهء زمانها به يك نحو و به يك منوال صادق است و اساساً معنا ندارد كه به تدريج صادق‌تر شود . مثلًا يك حقيقت تاريخى را در نظر مىگيريم و مىگوييم « ارسطو در قرن چهارم قبل از ميلاد شاگرد افلاطون بوده است » يا يك حقيقت طبيعى را و مىگوييم « فلزات در اثر حرارت منبسط مىشوند » و يا يك حقيقت رياضى را و مىگوييم « سه زاويه مثلث مساوى است با دو قائمه » و يا يك حقيقت فلسفى را و مىگوييم « دور و تسلسل باطل است » آيا ممكن است به تدريج در اثر تكامل علوم و يا هر چيز ديگر اين حقايق صحيح‌تر و صادق‌تر بشوند و درجهء حقيقى بودن آنها بالاتر برود ؟ البته نه . يك چيز ديگر ممكن است و آن اينكه اطلاعات ما نسبت به هر يك از موضوعات بالا توسعه پيدا كند و بر معلومات ما افزوده شود ؛ مثلًا ابتدا اطلاع ما راجع به روابط ارسطو و افلاطون بيش از اينكه ارسطو در قرن چهارم قبل از ميلاد شاگرد افلاطون بوده نبود ولى كم كم در اثر تحقيقات تاريخى اطلاعات ما توسعه پيدا كرد و روابط بيشترى را كشف كرديم و معلوم شد كه « ارسطو از سن هجده سالگى به درس افلاطون حاضر شده ، و تا بيست سال ادامه داده ، و اين شاگردى در شهر آتن بوده ، و ارسطو در باغ معروف آكادميا 1 كه تقريباً در يك كيلومترى شهر بوده به درس افلاطون حاضر مىشده و افلاطون او را « عقل مدرسه » لقب داده بود » يعنى علاوه بر حقيقت اول يك سلسله حقايق ديگر در ذهن ما وارد شد نه اينكه حقيقت اول كمال يافت و درجهء