مرتضى مطهرى
153
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
مقدمه بيان ارزش و اعتبار معلومات كه بهتر است آن را « ارزش علوم و ادراكات » بناميم براى اين است كه روشن شود آيا ادراكات ما تا چه اندازه « حقيقت » است و با واقع مطابقت دارد ؟ آيا آنچه ما به وسيلهء حس يا عقل خود مىفهميم مىتوانيم مطمئن باشيم كه واقع و نفس الامر هم همين طور است كه ما مىفهميم ، يا آنكه ممكن است اصلًا واقع و نفس الامرى نباشد و جهان معلومات هيچ در هيچ باشد ، يا آنكه واقع و نفس الامر طورى باشد و ما طور ديگرى كه مقتضاى ذهن ما در تحت شرايط زمانى و مكانى است بفهميم ؟ چنان كه در مقالهء 1 گذشت « فلسفه » پارهاى از ادراكات را به عنوان « حقايق » ( مطابق با واقع ) مىشناسد و سعى مىكند حقايق را از « اعتباريّات » و « وهميّات » تميز دهد . بديهى است اين سعى هنگامى مفيد است كه ذهن انسان خاصيت ادراك كردن واقعيات را همانطور كه هستند داشته باشد و اگر ذهن هميشه اشياء را با شكل و كيفيتى كه ساخته و پرداختهء خود اوست درك كند فلسفه بلاموضوع و سعيش بيهوده