مرتضى مطهرى

154

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

است . مسألهء تعيين ارزش و اعتبار معلومات را از جهتى مىتوان اساسىترين مسائل شمرد زيرا راه رئاليسم از ايده آليسم يا سوفيسم 1 ، و راه فلسفهء جزمى ( دگماتيسم 2 ) كه افلاطون و ارسطو و پيروانشان در يونان قديم و جميع حكماى دورهء اسلامى و دكارت و لايب نيتس و عده‌اى ديگر از فلاسفهء جديد اروپا پيرو آن بودند از راه فلسفهء شكاكان ( سپتى سيسم ) كه به وسيلهء پيرهون در حدود قرن چهارم قبل از ميلاد در يونان تأسيس شد و در يونان و سپس در حوزهء اسكندريه و اخيراً در اروپا پيروانى داشته و دارد از همين جا جدا مىشود . هر چند در متن اين مقاله فقط موضوع كيفيت وقوع خطا كه دست آويز ايده آليستها شده بررسى شده ولى در مقالهء 2 در ضمن پاسخ به شبهات ايده آليسم ، ارزش معلومات فىالجمله اثبات شد و در نكتهء 2 آن مقاله ( صفحات 95 - 106 ) عقايد ماترياليسم ديالكتيك در اين مسأله انتقاد شد و اميد است كه از مطالعهء اين مقاله كه تحت عنوان « ارزش معلومات » نگارش يافته و آنچه در مقالهء 2 گذشت و مطالعهء مقالهء پنجم كه تحت عنوان « پيدايش كثرت در علم » خواهد آمد با توضيحاتى كه ذيلًا داده مىشود ، براى خواننده حل سه مسألهء مهم فلسفى : ( 1 ) . ارزش معلومات ( 2 ) . راه حصول علم ( 3 ) . تعيين حدود علم حاصل شود . با توجه به اينكه محققين و فلاسفهء اروپا در چهار قرن اخير بيشتر همت خويش را مصروف تحقيق در اطراف « علم » و مسائل مربوط به آن نموده‌اند و سه مسألهء بالا تقريباً محور مسائل فلسفى اروپا به شمار مىرود ، و توجه به اينكه مسائل مربوط به علم در فلسفهء اسلامى نيز از بغرنج‌ترين و پيچيده‌ترين مسائل است لزوم امعان نظر در اين مسائل روشن مىشود . ما به مناسبت اهميت مسألهء « ارزش معلومات » كه موضوع اين مقاله است و به