اشكال يا تقرير نظر ماديين اين دانشمندان مىگويند در جهان طبيعت تأثير يك طرفى به حكم آزمايشهاى علمى موجود نيست و هر مؤثر متأثرى را مىخواهد كه عيناً در وجود اثر ذى دخل بوده باشد و به همين لحاظ مؤثر هم هست ، پس اثر پيوسته با شركت طرفين حاصل شده و فرزند و زاييدهء مجموع پدر و مادر ( مؤثر و متأثر ) مادى خود مىباشد ، پس ادراك حسى نيز نتيجهء تأثير متقابل مادهء خارج و سلسله اعصاب يا مغز مىباشد كه در پديده‌هاى زنده و من جمله انسان يافته مىشود و چنان كه تأثير اعصاب يا مغز بى وجود مادهء خارجى معنى ندارد و همچنين تأثير مادهء خارجى بىتأثر اعصاب يا مغز معنى ندارد همچنان تأثير و تأثر مادهء خارجى و اعصاب يا مغز بىتولد و پيدايش اثرى مادى در سلسله اعصاب يا مغز كه تركيب مخصوصى از ماده مىباشد معنى ندارد و بالعكس ، و از اين روى فكر و ادراك كه پيرو اين تأثير و تأثر پيدا مىشود يك خاصهء مادى خواهد بود كه در مغز مثلًا پديد مىآيد . و چون مغز خاصيت توليد را دارد مىتواند از فكر خود ( همان خاصهء مادى تازه ) متأثر شده ( البته اين تأثير دوم نيز به طور جبر و پيرو تأثير طبيعت و محيط خواهد بود ) فكرهاى تازه كه اعصاب توانايى گرفتن آنها را از خارج نداشت توليد كند ، مىتواند علم به علم به هم رساند ، معلومات معنوى و روحى پيدا كند ، قوانين كليه در طبيعت مانند قانون عليت و معلوليت كشف نمايد ، معلومات حسى هر يك از حواس را به ديگرى مبدل سازد . اينها اقسام مختلفهء افكار و ادراكاتى هستند كه پشت سر هم تدريجاً زاييدهء مغز بوده و هويتى جز اينكه خاصيت مادى تركيب مخصوص ماده « مغز » هستند ندارند . پاسخ ما از اين بيان ( كه خلاصهء آن انجام يافتن يك عمل فيزيكى است در انسان در