عالم نيست ، ذاتش بر همهء اشياء احاطه دارد و او با همهء اشياء هست ( فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ ) . يك مثال ديگرى هم اينجا عرض كنيم براى اينكه همين طرح مسأله كاملا روشن شود . مثال خوبى است : فرض كنيد شما در جايى ايستاده‌ايد و روبروى خودتان را نگاه مىكنيد مىبينيد افرادى ، اشخاصى ، ماشينهايى از جلوى شما دارند عبور مىكنند و مىروند . صد در صد داريد آن را مىبينيد ( البته مثال است ، حال شما در جهات مثال خدشه نكنيد ) . در ابتدا هم كه نگاه مىكنيد ، اينها را اشخاص مىپنداريد يعنى خيال مىكنيد در اين جهت روبروى شما يك خيابانى هست ، يك بازارى هست ، افرادى هم در همانجا هستند دارند حركت مىكنند و مىروند . يك كسى پيدا مىشود مىگويد آقا اينهايى كه شما دارى مىبينى نمىگويم غلط مىبينى ، واقعا دارى مىبينى ، واقعا هم اشخاصى مىروند كه تو مىبينى اما اينهايى كه تو مىبينى يك سلسله صورتهايى است كه حقيقتش در پشت سر تو قرار گرفته ؛ يعنى در مقابل تو آينه‌اى است ، تو آينه را نمىبينى ؛ آن يك آينهء بزرگ و صافى است ، تو اينجا ايستاده‌اى و به پشت سر خودت توجه ندارى ، از روبرويت مىبينى خيابانى و ماشينى و آدمهايى دارند مىروند ، خيال مىكنى آنجا خيابان است ، اصل اين پشت سر است . اين همان مثلى است كه افلاطون ذكر كرده . فرض مىكند يك عده افرادى را كه در يك غار زندگى مىكنند . مىگويد يك افرادى را ما فرض مىكنيم كه از اوّل عمرشان در يك غار بزرگ شده‌اند ولى ترتيبشان را اين جور قرار داده‌اند كه پشت اينها به بيرون غار است و رويشان به طرف عقب غار و در جلوى روى آنها هم يك ديوارى هست . از مقابل در غار اشيائى و افرادى مىآيند مىگذرند ؛ گاهى انسانهايى عبور مىكنند ، گاهى حيوانهايى عبور مىكنند . سايهء اينها در آن ديوار روبرو مىافتد . اينها هم آنها را نگاه مىكنند و چون از اوّل آن حقايق را نديده‌اند مسلّم اين سايه‌ها را حقيقت اصلى فرض مىكنند ، تا بعد كه متوجه مىشوند پشتشان به در غار است و اينجا يك آدمهايى عبور مىكنند و اين سايه‌ها حقيقت است ، نه اينكه حقيقت نيست ، اما حقيقتى است كه ظلّ حقيقت ديگر است ، سايهء حقيقت ديگر است . مىگويد افرادى كه اين دنيا و حقايق اين دنيا را مىبينند ابتدا اينها را اصل مىپندارند ولى بعد كه به قول او افراد با عالم « مثل » آشنا شدند مىفهمند كه اين افراد سايه‌هاى آن مثالها هستند ، حقيقت اينها در جاى ديگر است .