د . افعال اللّه معلّل به اغراض است ( هر كار خدا براى يك فايده و نتيجه است ) . ه . مغفرت بدون توبه ناممكن است ( اصل وعد و وعيد ) . و . قديم منحصر به خداوند است ( در اين عقيده فقط فلاسفه مخالفند ) . ز . تكليف ما لا يطاق محال است . ح . افعال بندگان به هيچ وجه مخلوق خدا نيست و مشيّت الهى به افعال بندگان تعلّق نمىگيرد . ط . عالم حادث است ( در اين عقيده نيز فقط فلاسفه مخالفند ) . ى . خداوند نه در دنيا و نه در آخرت ديده نمىشود . طبيعيّات الف . جسم مركّب است از ذرّات لايتجزّى . ب . بو عبارت است از ذرّاتى كه در فضا پخش مىشود . ج . طعم جز ذرّات كه بر روى ذائقه اثر مىگذارد نيست . د . روشنايى ذرّاتى است كه در فضا پخش مىشود . ه . تداخل اجسام در يكديگر محال نيست ( اين عقيده به بعضى از معتزله منسوب است ) . و . طفره محال نيست ( اين عقيده نيز منسوب به بعضى از معتزله است ) . مسائل انسان الف . انسان ، آزاد و مختار است نه مجبور ( اين مسأله و مسألهء خلق افعال و مسألهء عدل الهى به هم مربوطاند ) . ب . استطاعت ( انسان قبل از هر فعلى قدرت فعل و ترك آن را دارد ) . ج . مؤمن قادر بر كفر است و كافر قادر بر ايمان است . د . فاسق نه مؤمن است و نه كافر . ه . عقل پاره‌اى از مسائل را مستقلًا ( بدون نياز به راهنمايى قبلى شرع ) درك مىكند .