انواع جهان‌بينى جهان‌بينى يا جهان‌شناسى ، به عبارت ديگر تعبير و تفسير انسان از جهان ، به طور كلّى سه گونه است ، يعنى از سه منبع ممكن است الهام شود : علم ، فلسفه ، دين . پس جهان‌بينى سه گونه است : علمى ، فلسفى ، مذهبى . جهان‌بينى علمى اكنون ببينيم علم چگونه و در چه حدودى به ما بينايى و بينش مىدهد . علم مبتنى بر دو چيز است : فرضيّه و آزمون . در ذهن يك عالم براى كشف و تفسير يك پديده ، اوّل فرضيّه‌اى نقش مىبندد و سپس آن را در عمل ، در لابراتوار مورد آزمايش قرار مىدهد . اگر آزمايش آن را تأييد كرد به صورت يك اصل علمى مورد قبول واقع مىشود و تا فرضيّه‌اى ديگر جامع‌تر كه آزمونها بهتر آن را تأييد كند پديد نيامده است آن اصل علمى به اعتبار خود باقى است ، و به محض وارد شدن فرضيّه‌اى جامع‌تر ميدان را براى او خالى مىكند . علم به اين طريق به كشف علّتها و كشف آثار و معلولها مىپردازد ، با آزمايش عملى ، علّت چيزى و يا اثر و معلول چيزى را كشف مىكند و باز به سراغ علّت آن علّت و معلول آن معلول مىرود و تا حدّ ممكن به كشف خود ادامه مىدهد . كار علم از آن جهت كه بر آزمون عملى مبتنى است ، مزايايى دارد و نارساييهايى . بزرگترين مزيّت كشفيّات علمى اين است كه دقيق و جزئى و مشخّص است . علم قادر است كه دربارهء يك موجود جزئى هزاران اطلاع به انسان بدهد ، از يك برگ درخت دفترى از معرفت بسازد ، ديگر اينكه چون قوانين خاصّ هر موجود را به بشر مىشناساند ، راه تصرّف و تسلّط بشر بر آن موجود را به او مىنماياند و از اين راه ، صنعت و تكنيك را به وجود مىآورد . امّا علم به موازات اينكه دقيق و مشخّص و جزئى است و دربارهء هر امر جزئى قادر است هزاران مسأله بياموزاند ، دايره‌اش محدود است . محدود است به چه ؟ به آزمون . تا آن حد پيش مىرود كه عملا بتواند آن را تحت آزمايش در آورد . امّا مگر