بندگان است نه شأن خداوند ؛ براى خداوند ممكن است كه همان معرفتها را براى بندگان ايجاد كند بدون اينكه از اين راه استفاده شود . بنابراين بيان ، ممكن است بر منطق كسانى كه شرور و تبعيضها را بر اساس « حكمت » و « مصلحت » توجيه مىكنند ايراد گرفته شود كه : تبعيضها و بديها را بر اساس « حكمت » و « مصلحت » نمىشود توجيه كرد ، زيرا خداوند مىتوانست همهء آن آثار و فوائدى را كه براى تبعيضها و بديها هست بيافريند بدون آنكه چنين وسائل ناراحت كننده‌اى در كار باشد . اين است اشكال بزرگى كه بايد قبلا حل شود تا نوبت به طرح مسألهء « مصلحت » در جواب اشكال برسد . آيا نظام جهان ، ذاتى جهان است ؟ اكنون وارد اصل جواب مىشويم . مطلب عمده اين است كه نظام عالم را بشناسيم . آيا نظام عالم يك نظام قراردادى است يا يك نظام ذاتى ؟ معنى خلقت و آفرينش از اين نظر چيست ؟ آيا معنى آن اين است كه خداوند مجموعى از اشياء و حوادث مىآفريند در حالى كه هيچ رابطهء واقعى و ذاتى ميان آنها نيست ، بعد آنها را به صف مىكشد و يكى را پشت سر ديگرى قرار مىدهد و از اين قرارداد ، نظام و سنّت ، و مقدّمه و نتيجه ، و مغيا و غايت پيدا مىشود ؟ يا آنكه روابط علل و اسباب با معلولات و مسبّبات ، و روابط مقدّمات با نتايج ، و روابط مغياها با غايتها طورى است كه قرار گرفتن هر معلولى و مسبّبى در دنبال علّت و سبب خود ، و قرار گرفتن هر نتيجه به دنبال مقدّمهء خود ، و قرار گرفتن هر غايت به دنبال مغياى خود ، عين وجود آن است ، و به اصطلاح : « مرتبهء هر وجود در نظام طولى و عرضى جهان مقوّم ذات آن وجود است » آنچنان كه مراتب اعداد هستند . اينك توضيح و مثالى از اعداد : در اعداد مىبينيم كه عدد « يك » قبل از عدد « دو » ، و عدد « دو » قبل از عدد « سه » و بعد از عدد « يك » است ؛ و همچنين هر عددى غير از عدد « يك » ، بعد از عددى و قبل از عدد ديگر است . هر عددى مرتبه‌اى را اشغال كرده است و در مرتبهء خود احكام و آثارى دارد و مجموع اعداد كه محدود به حدى نيستند نظامى را بوجود آورده‌اند . اعداد چه وضعى دارند ؟ آيا وجود و ماهيّت اعداد ، با درجه و مرتبهء آنها دو امر جداگانه‌اند و هر يك از اعداد از خود وجود و ماهيتى مستقلّ از درجه و مرتبهء خود دارد و مىتواند هر مرتبه و درجه‌اى را اشغال كند ؛ مثلًا عدد پنج به هر حال عدد پنج است و