پيامبرى هستم كه به خداى دعوت مىكرد و چراغ فروزان بود ، من از اهل بيتى هستم كه خدا هر پلشتى و زشتى را از ايشان دور ساخت و پاك و منزه‌شان گرداند و اطاعت و محبت آنها را بر هر زن و مرد مسلمان واجب گرداند . و كسى كه خداوند او را از هر زشتى و آلودگى منزه گردانده و پاكش ساخته است و محبت و طاعتش را بر همه مردم واجب گردانده ناگزير داراى همهء صفات و ويژگيهاى برجسته و مثبت هست و چه كسى از آنها كه همه اين فضايل را در خود جمع دارند - و در آن روز كسى جز او و برادرش امام حسين ( ع ) هيچ كس ديگر از اين نعمت الهى برخوردار نبود - شايستگى و لياقت خلافت دارد ؟ وقتى سخنان امام پايان يافت عبيد اللّه بن عباس و به روايتى عبد اللّه برخاست و مردم را به بيعت وى دعوت كرد و گفت : اى مردم اين فرزند پيامبر و وصى امام شماست با او بيعت كنيد . مردم نيز به اين دعوت مبارك ، پاسخ گفتند و خشنودى و فرمانبرى خود را اعلام كرده گفتند : چه كسى به ما محبوبتر و حقش بر ما واجب‌تر و چه كسى از او شايستگى بيشترى به خلافت و بيعت دارد . نخستين كسى كه براى بيعت قدم پيش گذارد قيس بن سعد بن عبادة الانصارى بود كه به او گفت : دستت را بده تا بر كتاب خدا و سنت پيامبرش و نبرد با آنها كه كشتنشان رواست ، با تو بيعت كنم . امام ( ع ) با مهر و محبت رو به او كرده فرمود : بيعت بر كتاب خدا و سنت پيامبرش خود اين شرط را منتفى مىسازند زيرا همه چيز در آنها روشن گشته و هر دو ( كتاب خدا و سنت ) همچنانكه به نماز و روزه و زكات و ديگر واجبات فرمان مىدهند به نبرد با مفسدان و ستمكاران متجاوزان به رحمت الهى ، را نيز فرمان مىدهد . مردم در بيعت با حضرت بر يكديگر پيشى مىگرفتند بيعت با او در كوفه و بصره انجام گرفت . اهالى حجاز و يمن و فارس و ساير مناطقى كه با پدرش بيعت كرده و به او ارادت داشتند نيز با وى بيعت كردند . مورخين متفق القولند كه خلافت او از صبح همان روزى كه امير المؤمنين به خاك سپرده شد ، آغاز گرديد و هنگامى كه خبر بيعت به معاويه و يارانش رسيد با همهء توان و همه گونه فريب و نيرنگ به كوشش پرداختند تا چوب لاى چرخش گذارند و مردم را عليه وى بشورانند . در شرح نهج البلاغة و مقاتل الطالبين و منابع ديگر آمده است كه مردى از « حمير » را به كوفه و مرد ديگرى از بنى عبد الغنى را به بصره مخفيانه گسيل كرد كه دستگير و