گفت : ما براى چه ديروز با شيخ ( عثمان ) مبارزه كرديم و خود به شتاب و در حالى كه از اين اقدام دلگير بود ، به كوفه رفت . امير المؤمنين نيز ناگزير گرديد از بيم آنكه مبادا مالك اشتر يا ديگرى اقدامى عليه امنيت يا نظام حكومتى جديد انجام دهد كوفه را مركز خود قرار دهد . و ديگر دلايلى كه در علت مهاجرتش به كوفه نقل كرده‌اند و ظاهر همه آنها هيچ ارتباطى با واقعيتها ندارند زيرا افسانه سبئيسم « به فرض صحت در بصره مأموريت خود را پايان يافته مىديد و بنا به زعم برخى نويسندگان به هدفهايش نايل آمده بود و حال كه در بصره بنا به زعم برخى مورخين اوضاع بر وفق مراد ايشان رفته بود نفعى در ايجاد فتنه و بلوا در كوفه نداشتند و به ادعاى آنها عبد اللّه بن سبأ نيز دور از على ( ع ) نبود تا در كوفه عليه او به مفسده‌جويى بپردازد . و در مورد داستان خشمگين گشتن مالك اشتر از كارگزاردن فرزندان عباس بن - عبد المطلب بايد گفت كه اين يكى نيز از ساخته‌هاى راويان است زيرا مقام مالك اشتر بسى والاتر از آن است كه به فتنه‌جويى بپردازد و عليه امير المؤمنين مفسده‌جويى كند و اين سخن على درست است كه فرموده : مالك نسبت به من بمثابه من نسبت به رسول خدا بوده است و او خود مقام و منزلت آنان را در اسلام و اخلاصشان را نسبت به نظام جديد و پافشاريشان را در اينكه اوضاع طبق نقشه‌اى كه امام ( ع ) خواسته پيش رود ، به خوبى مىدانست . و هنگامى كه شرايط دشوار و حوادث دردناكى را كه خلافت على ( ع ) با آن مواجه شد بررسى كنيم مىتوان به علت اينكه او مدينه پايتخت خلافت اسلام را رها كرد و كوفه را بجاى آن برگزيد ، پى برد زيرا او پيش از شورش مسلحانه‌اى كه دارو - دستهء سه نفره ترتيب دهد براى گسيل داشتن ارتش مقتدرى به شام و تحت فرماندهى شخص خود و به منظور به زانو در آوردن معاويه در آنجا ، تدارك مىديد ولى هنگامى كه طلحة و زبير سركشى كردند و طمع‌كاران و فرصت طلبان اموى و ديگران به آنها پيوستند و حجاز را به قصد بصره ترك كردند و همسر پيامبر ، عايشه را همراه داشتند متوجه شد كه چشم‌پوشى از آنان ، خطرى را متوجه امت مىسازد كه از خطر معاويه ، دست‌كمى ندارد لذا كار معاويه را به تأخير انداخت تا حساب خود را با آنها تصفيه كند و خواب طلايى آنان را ، پريشان سازد . و طبيعى بود كه در اين فاصله معاويه نيز آمادگى كامل مىيافت و در تمرد تجزيه‌طلبان ، فرصتى براى موفقيت نقشه‌هايى يافت . در اين مدت اهل شام به طاعتش درآمدند و خشم خود را از كشته شدن عثمان و خونخواهى از على