محمدرضا جبارى
448
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
استناد كرد . روايت اين است : « گاهى به مسجد كوفه مىرفتيم و محمد بن سنان را مىديديم كه مىگفت در معضلات نزد من آييد و براى حلال و حرام نزد صفوان بن يحيى ! » 6608712 خ 0 87 خ اين نقل حاكى از مقامات معنوى او و ورودش به ساحت اسرار اهل بيت عليهم السّلام و غوامض علوم آنان است ! نقل بعضى از روايات مربوط به معجزات ائمه عليهم السّلام و عجايب صادره از آنان و جايگاه رفيع آنان از سوى « محمد بن سنان » ، موجب آن شده بود كه برخى وى را متهم به غلوّ نمايند ! اين موضوعى است كه تعدادى از رجاليان همچون : علامه محمد تقى مجلسى ، سيد نعمت اللّه جزايرى ، مولى وحيد بهبهانى ، علامه بحر العلوم ، سيد محسن اعرجى كاظمى ، شيخ سليمان بن عبد الله بحرانى ، شيخ عبد النبى حائرى ، علامه مامقانى و غير آنان شديدا آن را انكار كردهاند . علامه محمد تقى مجلسى ، پس از نقل تعدادى از روايات وى گويد : « پس اى برادر الهى ، با ديده انصاف بنگر در اين اخبار ، تا ببينى كه جز بيان معجزات ائمه عليهم السّلام نيستند » ! لذا مرحوم مجلسى اول چنين نتيجه مىگيرد كه « محمد بن سنان » جزو اصحاب سرّ ائمه عليهم السّلام بوده است و نسبت غلوّ به وى بىمورد است . مولى وحيد بهبهانى نيز نقل اخبار سرّى را دليل رمى وى به غلوّ دانسته است ؛ علامه بحر العلوم نيز از كسانى است كه از وثاقت محمد بن سنان دفاع كرده و در ذيل بيان شرح حال وى ، از برخى از عرفا نقل كرده كه : براى استعلام حال « محمد بن سنان » تفأّلى به قرآن مىزند و به اين آيه برمىخورد كه : « إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ » . نكته ديگرى كه دلالت بر مقام علمى « محمد بن سنان » و جايگاه رفيع وى نزد راويان بلند مرتبه شيعى دارد ، كثرت راويانى است كه از وى نقل حديث كردهاند . راويان صاحب نامى همچون : حسين بن سعيد اهوازى ، حسن بن محبوب ، محمد بن حسين بن ابى الخطّاب ، و احمد بن محمد بن عيسى . فرد اخير ، با آنكه وسواس زيادى داشت كه اخبارى را نقل نكند كه ضعيف هستند و يا بوى غلوّ از آن به مشام مىرسد ( و لذا احمد بن ابى عبد اللّه برقى را به اين اتهام از قم اخراج نمود ) ولى با اين وجود ، رواياتى را از « محمد بن سنان » نقل كرده است . در همين راستا « مولى وحيد بهبهانى » مدّعى است كه طائفه شيعه ، جماعتى پس از جماعتى ديگر ، اتفاق بر نقل روايات « محمد بن سنان » داشتهاند ! تا آنكه رواياتش به « محمّدون ثلاث » رسيده است و كتب آنان مملوّ از روايات او است ! 7608712 خ 0 88 خ