محمدرضا جبارى
443
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
به اين نكته كه روايات ذامّه صرفا از امام صادق چنين نتيجه مىگيرند كه روايات ذامه به علت و مصلحت خاصى صادر شدهاند . ايشان سخن نجاشى و ابن غضائرى مبنى بر « فاسد المذهب » بودن مفضّل را با سخن شيخ مفيد متعارض دانسته و قول شيخ مفيد را مبنى بر اينكه مفضّل از فقهاى صالحين و از خواص امام صادق عليه السّلام بوده است ، بر سخن نجاشى مقدم مىدانند . ضمن آنكه روايات مادحه نيز مؤيّد و معاضد كلام شيخ مفيد هستند . و اما تعبير « مضطرب الرواية » را نيز كه نجاشى درباره مفضّل به كار برده است ، بر فرض صحت ، مخلّ به وثاقت او ندانستهاند . همينطور اين تعبير نجاشى كه : « مفضّل مصنفاتى دارد كه قابل اعتماد نيست » ، نيز مبنى بر قبول فساد مذهب او است كه ثابت نشد ؛ علاوه بر اينكه ظاهر كلام نجاشى ، آن است كه اسناد اين مصنفات به مفضّل معلوم نيست . آيت الله خويى همچنين نسبتهاى « ضعيف ، متهافت ، مرتفع القول ، خطابى ، قد زيد عليه شى كثير حمل الغلاة فى حديثه حملا عظيما ، لا يجوز ان يكتب حديثه و . . . » را كه ابن غضائرى درباره مفضل به كار برده است به دو گونه پاسخ دادهاند : اولا ، نسبت كتاب موجود به ابن غضائرى ثابت نشده است ؛ و ثانيا اين نسبتها با توجه به روايات مادحه و تعابير عالمانى همچون شيخ مفيد و شيخ طوسى و ديگران درباره مفضّل قابل اثبات نيست . 3508712 خ 0 74 خ بنا به روايت كشّى ، هم امام صادق عليه السّلام و هم امام كاظم عليه السّلام وجود اين روحيّه در مفضّل را به نيكى ياد كرده و مىستودند . « هشام بن احمر » گويد : روزى در حالى كه امام صادق عليه السّلام در مزرعهاش حضور داشت و عرق از سر و روى آن حضرت سرازير بود ، خواستم درباره مفضّل از آن جناب سؤال كنم كه خود حضرت ابتدا به سخن كرده و فرمود : « نيكو بندهاى است مفضّل بن عمر » ! و اين سخن را سى و چند بار تكرار فرموده و ادامه دادند : « او در شفقت همچون پدرى است » . 4508712 خ 0 75 خ روزى « فيض بن مختار » ، به امام صادق عليه السّلام عرضه داشت : من در كوفه ، ميان حلقه اصحاب نشسته و حديث مىشنوم و گاه دچار ترديد مىشوم ؛ و زمانى ترديدم از بين مىرود كه نزد مفضّل رفته و او درباره صحت و سقم احاديث قضاوت مىكند . در اين هنگام جانم آرام گرفته و به يقين و اطمينان مىرسد ! امام صادق عليه السّلام فرمود : « آرى او همان گونه است كه تو مىگويى » . 5508712 خ 0 76 خ امام كاظم عليه السّلام نيز در راستاى تأييد جايگاه « مفضّل » به « محمد بن سنان » فرمود : « مفضّل محلّ انس و مايه آرامش جان من است ! » 6508712 خ 0 77 خ