محمدرضا جبارى
440
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
شايسته امام صادق عليه السّلام و امام كاظم عليه السّلام بر شمرده است . 5408712 خ 0 66 خ از برخى روايات كشّى نيز وكالت وى براى امام كاظم عليه السّلام قابل استفاده است . 6408712 خ 0 67 خ درباره وى بين رجاليان وحدت كلمه مشاهده نمىشود ؛ برخى به دليل وجود رواياتى در ذمّ وى ، و همينطور اتهام گرايشهاى غلوّآميز به وى ، به تضعيف او پرداختهاند ! گروهى ديگر ، با توجه به روايات عديدهاى كه دلالت بر مدح و جلالت مقام وى دارند ، به دفاع از وى و توجيه روايات ذامّه پرداختهاند . به نظر مىرسد كه با توجه به اسناد مقام بابيّت و وكالت به او ، و روايات عديدهاى كه دالّ بر مدح و تمجيد از وى هستند ، مىتوان از ديدگاه مدافعان « مفضّل بن عمر » را تأييد نمود . بنا به روايت كلينى ، امام صادق عليه السّلام « مفضّل بن عمر » را مأمور رسيدگى به مشكلات و منازعات شيعيان كرده بود ؛ و حتى به او وكالت داده بود كه در صورت لزوم ، اموالى را نيز در اين راه مصرف كند ! از جمله ، هنگامى كه بين « ابو حنيفه سائق الحاج » و داماد ( يا پدر زن ) وى بر سر ميراثى اختلاف افتاد و « مفضّل بن عمر » از قضيه مطّلع شد ، آنها را به منزلش برد و با دادن چهارصد درهم ، بين ايشان صلح برقرار نمود ! و سپس گفت : اين را از مال خودم ندادم بلكه از مال ابى عبد الله عليه السّلام امام صادق عليه السّلام است ؛ آن جناب مرا مأمور ساخته كه اگر نزاعى در بين شيعيان مشاهده نمودم از مال او پرداخت كرده و بين آنان صلح ايجاد كنم . 7408712 خ 0 68 خ اين روايت ، به خوبى دلالت بر قرب و نزديكى وى با امام ششم عليه السّلام دارد ، و اينكه آن جناب وى را امين خود ساخته و براى رفع دعاوى صالح تشخيص داده بود . برخى از روايات نيز مؤيّد سخن منابعى مىتوانند بود كه مقام بابيّت را به « مفضل بن عمر » نسبت دادهاند ؛ براى نمونه ، بنا به نقل كشّى ، هنگامى كه « ابو الخطّاب » رو به انحراف نهاد ، گروهى از شيعيان عراق از امام صادق عليه السّلام خواستند كه كسى را به آنان معرفى نمايد تا در امور دينى و مسايل شرعى خود به وى مراجعه نمايند . آن جناب ضمن معرفى « مفضّل بن عمر » ، در وصفش فرمود : « همانا مفضّل را براى شما نصب كردم ، از او بشنويد و بپذيريد ؛ چرا كه او جز حق را به خدا و من نسبت نمىدهد » . 8408712 خ 0 69 خ وى مدتى از دوران امامت امام كاظم عليه السّلام را نيز درك كرد ، و در عصر آن جناب رحلت نمود . بنا به نقل كشّى ، از « عيسى بن سليمان » ، وى به هنگام بيمارى مفضّل ، به حضور امام كاظم عليه السّلام شرفياب شده و خبر بيمارى او را به حضرت ابلاغ نموده و طلب دعا مىكند ؛ و آن جناب در پاسخ مىفرمايد : « خداوند مفضّل را رحمت كند ، او از محنت و