محمدرضا جبارى
76
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
امامت حضرت در مدينه به حضور ايشان رسيدند ، علماى مكه و حجاز بودند . در اين جمع تعداد زيادى از علما عراق و نقاط ديگر نيز حضور داشتند و تعدادى از وكلا در بين آنان بودند . 0594712 خ 0 24 خ در عصر امامين عسكريين عليهما السّلام يكى از وكلاى سرشناس آن دو بزرگوار « على بن جعفر همانى » است ؛ وى حداقل در مراسم حجّ مرتبط با مكه بوده است . از شواهد اين سخن آنكه در يكى از مراسم حج كه محمد بن على بن بلال ديگر وكيل سرشناس حضرت نيز حضور داشت ، به سبب گشادهدستى در مخارج مورد انتقاد ابن بلال قرار مىگيرد كه البته امام عسكرى عليه السّلام بعدا حق را به على بن جعفر همانى دادند . 1594712 خ 0 25 خ او به جرم وكالت براى امام هادى عليه السّلام براى مدتى به دستور متوكل عباسى محبوس مىشود و پس از آزادى ، رهسپار مكه شده و مجاورت بيت اللّه را برمىگزيند . 2594712 خ 0 26 خ طبيعى است كه وى در اين دوره نيز امور وكالت در اين ناحيه را انجام داده باشد . پس از رحلت امام عسكرى عليه السّلام در ميان شيعيان ساكن مكه نيز جوّ حيرتى نسبت به جانشين آن حضرت پديد آمد . نقلى كه كلينى از « حسن بن عيسى عريضى » آورده ، نشانگر چنين وضعيتى در اين عصر در مكه است . وى كه احتمالا وكيل در مكه بوده ، مىگويد : يكى از مصريان پس از رحلت امام عسكرى عليه السّلام با مقدارى وجوه شرعى براى امام به مكّه آمد امّا متحير شد ، زيرا بعضى معتقد بودند امام عسكرى عليه السّلام بىآنكه پسرى از خود باقى گذارد دنيا را ترك كرده و برادرش جعفر ، امام است ؛ در حالى كه بعضى ديگر او را از وجود جانشين امام يازدهم عليه السّلام آگاه كرده بودند . پس از آن ، وى شخصى موسوم به ابو طالب را با نامهاى به سامرّا فرستاد . ابو طالب در سامرّا با جعفر تماس گرفت و حجتى براى پذيرش امامتش طلبيد ، اما جعفر از اين امر عاجز ماند ؛ بنابراين به نزد باب امام عصر عليه السّلام مراجعه كرد و او حجتى قاطع مبنى بر اينكه نماينده راستين امام است ارائه داد و در ضمن به او خبر داد كه فرد مصرى از دنيا رفته و اموال را به فرد مورد اطمينانى سپرده تا در موردش مصرف كند ، و پاسخ نامه نيز داده شد . 3594712 خ 0 27 خ در عصر غيبت صغرا ، افرادى موفق به ملاقات با حضرت حجت عليه السّلام در مكه و به خصوص در بيت اللّه الحرام شدهاند كه بعضى از آنها وكيل و بعضى غير وكيل بودهاند . بنا به نقل صدوق ، از جمله كسانى كه موفق به رؤيت حضرت مهدى ( عج ) و وقوف بر