فصل سوم قلمرو فعاليت سازمان وكالت از جمله مهم‌ترين مباحث اين پژوهش ، بررسى محدوده جغرافيايى فعاليت سازمان وكالت است . با توجه به اين‌كه گستردگى مناطق زير سيطره حاكميت اسلامى ، گستردگى مناطق شيعه‌نشين و تعدد آنها را در پى داشت ، لذا قاعدتا بايستى سازمان وكالت در اين مناطق حضورى فعال مىداشته است . از اين‌رو كشف اسامى اين مناطق در شناخت دقيق‌تر اين سازمان كمك فراوانى خواهد كرد . گرچه از خلال بررسى نصوص روايى و تاريخى به تصريحاتى در زمينه مناطق فعاليت وكلا و سازمان وكالت برمىخوريم ، ولى تمامى مناطق تحت قلمرو فعاليت سازمان وكالت در نصوص مربوطه مورد تصريح قرار نگرفته‌اند . بدين‌روى ناچاريم با لحاظ نمودن شواهد مربوط به شيعه‌نشين بودن يك منطقه به‌طور غير مستقيم ، حضور سازمان وكالت در اين‌گونه مناطق را اثبات نماييم . از آن‌جا كه اين سازمان در محدوده‌اى به وسعت حجاز ، يمن ، بحرين ، عمان ، مصر و برخى ديگر از مناطق شمال آفريقا ، و نواحى مختلف عراق ، به خصوص كوفه ، بغداد ، سامرّا ، واسط ، بصره ، مدائن ، و نواحى مختلف ايران و آسياى ميانه ، هم‌چون : قم ، آوه ، رى ، همدان ، قزوين ، مناطق جبال ، آذربايجان ، سيستان ، نيشابور ، بيهق ، سبزوار ، مرو ، سمرقند ، هرات و برخى مناطق ديگر فعاليت مىنمود ، لذا ابتدا از مركز اصلى رهبرى و تأسيس اين سازمان يعنى مدينه ، آغاز كرده و سپس مناطق ديگرى از حجاز و شمال آفريقا را معرفى و در ادامه به دو منطقه بسيار مهم ، يعنى عراق و ايران مىپردازيم . 3 . 1 . ناحيه جزيرة العرب 3 . 1 . 1 . مدينه با توجه به اينكه مركز اصلى سكونت امامان شيعه عليهم السّلام ، مدينة النبى صلّى اللّه عليه و آله بود و اين