محمدرضا جبارى
34
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
زمينه تاريخ ائمه عليهم السّلام است . روايات اين كتاب ، حاوى اطلاعات مهمى از مسائل مربوط به ائمه عليهم السّلام و شيعيان آنها است ، كه با تأمل در آنها مىتوان حقايقى مربوط به سازمان وكالت را نيز استنباط نمود . با توجه به نزديكى زمانى شيخ مفيد به عصر غيبت صغرا ، نسبت به منقولات اين كتاب با اطمينان بيشترى مىتوان برخورد نمود . كتاب « مناقب آل ابى طالب » از محمد بن على بن شهر آشوب سروى مازندرانى ( متوفى 588 ق ) نيز از منابع مهم روايى - تاريخى درباره امامان شيعه عليهم السّلام محسوب مىشود . تأمل در روايات اين كتاب ، كه به هدف بيان فضايل و معجزات ائمه عليهم السّلام نقل شدهاند ، در شناخت جزئيات مربوط به وكلا و سازمان وكالت مؤثر است . از جمله امتيازات اين كتاب ، معرفى بابهاى ائمه عليهم السّلام است . ابن شهر آشوب در ابتداى ورود به بيان روايات مربوط به هر امام ، قسمتى را به ذكر اسامى ، القاب ، كنيهها ، اولاد ، اصحاب ، ثقات و بابهاى ائمه عليهم السّلام اختصاص داده است . شناخت اسامى بابهاى امامان شيعه عليهم السّلام از آن جهت مهم است كه بين باب هر امام و سازمان وكالت تحت رهبرى او ، ارتباط محكمى وجود داشته و در برهههايى از زمان ، رهبرى سازمان به دست بابها انجام مىشده است . معرفى بابهاى ائمه عليهم السّلام در برخى منابع ديگر نظير « الهداية الكبرى » از خصيبى ، « تاريخ اهل البيت عليهم السّلام » منسوب به ابن ابى الثلج بغدادى ، و « مصباح كفعمى » و . . . نيز انجام گرفته است ؛ گرچه ، روايات كتاب الهداية الكبرى ، به خاطر غالى بودن مؤلف آن ، قابل استناد نيست ، مگر آنكه با روايات كتب معتبر تأييد شود . دو كتاب « اعلام الورى » و « الاحتجاج » از ابى منصور أحمد بن على بن ابى طالب طبرسى ، از علماى قرن ششم ، نيز از منابع مفيد در اين پژوهش هستند . كتاب اعلام الورى كه بعدها با عنوان « ربيع الشيعه » به ابن طاووس نيز نسبت داده شده است ، حاوى اطلاعات تاريخى مهمى در رابطه با امامان شيعه عليهم السّلام است . در بخش انتهايى كتاب ، طبرسى پس از اشاره به عصر غيبت صغرا ، به معرفى اسامى تعدادى از وكلا و بابهاى سرشناس اين عصر پرداخته است كه حائز اهميت است و مورد توجه رجاليان قرار گرفته است . 5534712 خ 0 22 خ كتاب « الاحتجاج » نيز كه به هدف نقل احتجاجها و مناظرات و استدلالهاى ائمه عليهم السّلام با مخالفين تدوين شده است ، با توجه به نقل بخشى از توقيعات حضرت ولى عصر ( عج ) ، از منابع مرتبط با پژوهش حاضر محسوب مىشود . 6534712 خ 0 23 خ با توجه به اينكه هدف