محمدرضا جبارى
26
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
كتاب كشّى را خلاصه كرد و آن را « اختيار معرفة الرجال » ناميد كه هماكنون ارتباط ما با رجال كشّى تنها از اين طريق ممكن است و اصل كتاب كشّى متأسفانه از بين رفته است . كشّى در اين كتاب ، اطلاعات ارزشمندى را درباره وكلاى ائمه عليهم السّلام در معرض مطالعه آيندگان قرار داده است ؛ اطلاعاتى نظير : معرفى وكلا و جايگاه ارزشى و مكانت آنان نزد ائمه عليهم السّلام ، نحوه فعاليت و كيفيت ارتباط با ائمه عليهم السّلام ، و برخى از مسائل جزئى و دقيق و پنهانى درباره سازمان وكالت ، از جمله كيفيت رهبرى و نظارت ائمه عليهم السّلام بر اين سازمان . در صورت فقدان كامل اين كتاب ، بسيارى از اطلاعات ريز مربوط به بحث حاضر از بين رفته بود . از جمله امتيازات اين كتاب ، نقل برخى از توقيعات ائمه عليهم السّلام به وكلا يا درباره وكلا است . كشّى گاهى تمام يك توقيع را به تفصيل آورده است ؛ و اين كار وى موجب مىشود ما از خلال دقت در مضامين اين توقيعات نسبت به شرايط حاكم بر عصر كتابت توقيع ، و برخى مسائل جزئى و دقيق مربوط به سازمان وكالت شناخت بيشترى پيدا كنيم . . . 7334712 خ 0 6 خ رجال نجاشى ديگر منبع مهمى كه اطلاعاتى درباره وكلاى ائمه عليهم السّلام و ارتباطات موجود در سازمان وكالت به دست مىدهد « رجال نجاشى » است . اين كتاب تأليف أبو العباس احمد بن على بن احمد بن عباس نجاشى قدّس سرّه ، و نام كامل آن « فهرست اسماء مصنّفى الشيعة » است . وى از علماى شيعى قرن چهارم و پنجم است كه در صفر سال 372 ق در كوفه متولد و در جمادى الاولى سال 450 ق در مطرآباد ، نزديك سامرّاء ، درگذشت . 8334712 خ 0 7 خ بنابراين وى حدود 13 سال قبل از شيخ طوسى متولد و حدود 10 سال قبل از وفات شيخ درگذشته است و طبعا در رديف دانشمندان معاصر شيخ بهشمار مىرود . علامه حلّى وى را از جمله شيوخ و اساتيد شيخ طوسى در حديث برشمرده است ، 9334712 خ 0 8 خ و تعدادى از علما و رجاليان شيعى ، سخن وى را به هنگام تعارض ، بر سخن شيخ ترجيح مىدهند . 0434712 خ 0 9 خ نجاشى تعاليم شيعه را در كوفه فراگرفت و سپس رهسپار بغداد شد و در آنجا با سيد مرتضى ( متوفى 436 ق ) همراه گرديد . اقامت او در اين دو شهر موجب گرديد تا با 45 تن از علماى اماميه كه مدارك مربوط به دوران غيبت صغرا را در اختيار داشتند تماس برقرار سازد . 2434712 خ 0 10 خ