الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
89
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
خود كه برتر است . ) و پيامبر ( ص ) فرمودند : اين عبارت را در سجدهء خود بگوييد . « 1 » ( 1 ) از طريق اهل سنت در بارهء اين گفتار خداوند كه مىفرمايد : « و در آن روز هشت فرشته عرش پروردگارت را بر مىدارند به بالاى سرشان . » « 2 » چنين نقل شده است كه منظور هشت صف از فرشتگان است كه شمارشان را جز خداوند كسى نمىداند و هر فرشتهيى از ايشان چهار چهره دارد و آنان شاخهايى همچون شاخ بز كوهى دارند كه بلندى آن شاخها به اندازهء مسير پانصد سال راه است . عرش بر شاخهاى ايشان قرار دارد و پاهاى آن فرشتگان بر پايينترين زمينها قرار دارد و سرهايشان در بلندترين طبقهء آسمان است و هفتاد حجاب از نور عرش را در بر گرفته است . ( 2 ) همچنين از طريق آنان در بارهء عظمت پروردگار و شگفتى آفرينش عناق دختر آدم چنين نقل شده است كه عناق نخستين زنى است كه در زمين به فحشاء پرداخت . گويند آن زن بيست انگشت داشت كه طول هر يك سه ذراع و عرض آن دو ذراع بود و در هر انگشت دو ناخن همچون چنگالهاى آهنى داشت و چون بر زمين مى - نشست يك جريب را مىپوشاند و چون زنا كرد خداوند شيرى به بزرگى فيلى و گرگى به بزرگى شترى و عقابى به بزرگى خرى بر او چيره ساخت كه او را دريدند و خوردند . ( 3 ) ابن عباس مىگويد : چون نوح ( ع ) بر كشتى سوار شد عوج پسر عنق پيش او آمد . عنق يكى از دختران آدم ( ع ) بود و عوج سرش به ابر مىرسيد و چنان بلند بود كه از ابر آب مىنوشيد و از دريا ماهى مىگرفت و آن را كنار چشمهء خورشيد كباب مىكرد و به دهان مىنهاد و مىخورد . او به نوح ( ع ) گفت : مرا با خود حمل كن . فرمود : اى دشمن خدا ! بيرون شو كه به من در بارهء تو دستور داده نشده است و با همهء آبها كه در اثر طوفان از كوهها به زمين ريخت آب تا زانوى او رسيد و اين عوج سه هزار سال بزيست . و اردوگاه و لشكر موسى ( ع ) فرسنگى در فرسنگى بود ، عوج آمد و به لشكر موسى نگريست و سپس سنگى از كوه به همان مساحت جدا كرد و با خود آورد تا آن را به اردوگاه و لشكريان موسى ( ع ) نهد . در اين هنگام خداوند
--> ( 1 ) . اين كه پيامبر ( ص ) امر كردند كه در سجدهء خود بگوييد ، در تفسير ابو الفتوح رازى هم آمده است . م . ( 2 ) . براى اطلاع از نمونههاى ديگرى از اين اقوال به صفحهء 251 جلد 11 تفسير ابو الفتوح رازى ، چاپ مرحوم آقاى شعرانى مراجعه فرماييد . م .