الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
642
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
( 1 ) و از زنان چهار تن ، يعنى مريم و آسيه و خديجه و فاطمه را برگزيده است . و از حج ، چهار چيز را برگزيده است كه ثج و عج و احرام بستن و طواف است . ثج به معنى قربانى كردن و عج ، فرياد مردم به لبيك گفتن است . ( 2 ) و از ماهها ، چهار ماه رجب و شوال و ذو القعده و ذو الحجه را برگزيده است . و از روزها ، جمعه و هشتم و نهم و دهم ذى حجه را برگزيده است . « 1 » و گفته شده است از ميان امتها ، امتهاى ابراهيم و موسى و عيسى و محمد صلوات اللَّه عليهم را برگزيده است . و از ميان امت محمد ( ص ) ، چهار صنف را برگزيده است كه علماء و پارسايان و ابدال و جنگجويانند . و از ياران پيامبر ( ص ) ، چهار تن را برگزيده است كه سلمان و ابو ذر و مقداد و عمارند . از شبها ، چهار شب را برگزيده است كه نيمهء شعبان و شب قدر و شب عيد فطر و شب عيد قربان است . و از كلمات چهار كلمه را برگزيده است كه سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا إله الا اللَّه و اللَّه اكبر است . و از ميان رودخانهها ، چهار رودخانه را برگزيده است كه نيل و فرات و سيحان و جيحان است . « 2 » ( 3 ) پيامبر ( ص ) فرمودهاند : چهار رودخانه از رودخانههاى بهشت است ، فرات كه در اين جهان و آن جهان به همان صورت آب است . نيل كه در آن جهان عسل است و سيحان كه در آن جهان به صورت شراب و جيحان كه به صورت شير است . « 3 » ( 4 ) امام صادق ( ع ) فرموده است ، نامهاى مكه ، ام القرى و مكه و بكه و بساسة و ام رحم است . و چون هر گاه ستم مىكردند ، مكه آنان را از خود بيرون مىراند به بساسة معروف بود و چون هر گاه به آن پناه مىبردند ، مورد رحمت قرار گرفتند به « ام رحم » ناميده مىشد . « 4 » ( 5 ) پيامبر ( ص ) فرمودهاند : كلماتى كه خداوند براى ابراهيم ( ع ) هنگام ساختن
--> ( 1 ) . تا اين جاى روايت در خصال صدوق ، ص 212 ، ج 1 ، آمده است . م . ( 2 ) . اين دو رودخانه را نبايد با سيحون و جيحون اشتباه كرد . براى اطلاع در مورد سيحان و جيحان به ترجمهء تقويم البلدان ، صفحات 271 و 273 ، به قلم استاد عبد المحمد آيتى ، چاپ بنياد فرهنگ ايران ، 1349 خورشيدى ، مراجعه فرماييد . م . ( 3 ) . اين روايت هم در خصال صدوق ، ص 230 ، ج 1 ، همراه با ترجمهء آقاى كمرهيى آمده است . م . ( 4 ) . به نقل از خصال صدوق ، در بحار الانوار ، ص 77 ، ج 99 ، چاپ جديد ، آمده است . م .