و فرموده‌اند : مداراى با مردم ، صدقه است . ( 1 ) و فرموده‌اند : نيرومندى به كشتى گرفتن و بر زمين زدن پهلوان نيست . نيرومند كسى است كه به هنگام خشم خويشتندار باشد . « 1 » ( 2 ) مردى به ابو ذر گفت : تو همانى كه فلان تو را از اين شهر تبعيد كرده است . اگر خيرى در تو مىبود او تو را تبعيد نمىكرد . ابو ذر فرمود : اى برادر ! پيش روى من گردنه‌يى سخت است ، اگر از آن گردنه نجات يابم ، اين سخن تو براى من زيانى ندارد و اگر از آن نجات پيدا نكنم ، بدتر از آنم كه مىگويى . ( 3 ) پيامبر ( ص ) فرموده‌اند : همانا خداوند متعال ، شخص با آزرم بردبار با عفت بىنياز را دوست مىدارد و از شخص بد زبان فحش دهنده كه با اصرار از مردم چيزى مىخواهد ، نفرت دارد . « 2 » ( 4 ) و چنين سروده شده است « از سخنان خشم برانگيز خوددارى و مدارا كن و بردبارى كن كه بردبارى به من شبيه‌تر است . من پاسخ گويى را رها مىكنم تا به آنچه دوست ندارم پاسخم ندهند . » ( 5 ) و سروده شده است « هيچ چيز براى فرومايه ، بهتر از پاسخ دادن و بگو مگو كردن نيست . سكوت و پاسخ ندادن به فرومايه ، بر او دشوارتر از دشنام دادن است . » ( 6 ) مجلس پنجاه و نهم در نكويى فروتنى ( تواضع ) و نكوهش تكبر ( 7 ) خداوند متعال در آيهء سى و نهم سورهء بنى اسرائيل ( الاسراء ) فرموده است « و بر زمين از روى ناز و تكبر راه مرو ، همانا كه تو زمين را رخنه نخواهى كرد و به بلندى كوهها نخواهى رسيد . » و در آيهء هشتاد و سوم سورهء قصص فرموده است : « اين است سراى آخرت كه قرار مىدهيم آن را براى آنان كه برترى و تباهى در زمين را نمىخواهند . » و در آيهء هيجدهم سورهء لقمان فرموده است : « و مگردان به تكبر رويت را براى مردمان و راه مرو بر زمين با ناز و تكبر . بدرستى كه خداوند دوست نمىدارد هر متكبر خرامنده را . »

--> ( 1 ) . به نقل از تحف العقول در بحار الانوار ، ص 151 ، ج 77 ، چاپ جديد ، آمده است . م . ( 2 ) . بخش اول اين روايت در اصول كافى ، ص 174 ، ج 3 ، همراه با ترجمهء آقاى دكتر جواد مصطفوى آمده است . م .