الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
605
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
كار را شتابان به تباهى كشند . ما آنان را چنان يافتهايم كه به هنگام ميل به چيزى شكيبايى ندارند . غرور و به خود شيفتگى هميشه با آنان است ، هر چند سالخورده و ناتوان شوند . هر گاه از چيزى اندك منع شوند ، نسبت به چيز بسيار هم سپاسگزارى نمىكنند . خير را فراموش مىكنند و شر را به خاطر مىدارند . سخن ياوه و بهتان مىگويند و در سركشى پافشارى دارند و شكار شيطان مىشوند ، ولى در هر حال با آنان مدارا كنيد و نيكو سخن بگوييد ، شايد كارها را پسنديده انجام دهند . ( 1 ) امام صادق فرموده است ، هر كس به هنگام رغبت به چيزى و روى گرداندن از چيزى ( يا هنگام بيم و اميد ) و به هنگام شهوت و غضب ، خويشتندار باشد ، خداوند پيكرش را بر آتش دوزخ حرام مىفرمايد . « 1 » ( 2 ) روايت شده است كه در حضور امام باقر ( ع ) سخن از خشم رفت ، فرمود : ممكن است گاهى مرد چنان خشم بگيرد كه هرگز خشنود نگردد و به همين سبب به دوزخ درافتد . هر مردى چون خشمگين مىشود بنشيند كه اين نشستن پليدى شيطان ( خشم ) را از او دور مىكند و اگر نشسته است برخيزد و هر مردى كه بر رحم و خويشاوند خود خشم مىگيرد ، برخيزد و به او نزديك شود و دست به بدن او بكشد كه چون رحم دست بر رحم كشد ، آرام مىگيرد . « 2 » ( 3 ) امام صادق فرموده است ، سه گروه نزديكترين خلق به خدا در روز قيامتند تا آنكه از حساب آسوده شوند ، نخست كسى كه در حال خشم ، قدرتش او را وادار به ستم نسبت به زير دستان نكند ، و كسى كه ميان دو كس حركت كند ( قضاوت كند ) و به اندازهء دانهء جوى يكى را بر ديگرى ترجيح ندهد و كسى كه در مورد سود و زيان خود حق را بگويد . « 3 » ( 4 ) پيامبر فرمودهاند : هر كس در حالى كه قدرت بر اجراى خشم دارد ، خشم خود را فرو خورد ، خداوند متعال او را روز قيامت در حضور همگان فرا مىخواند تا هر حورى را كه مىخواهد براى خود برگزيند . و فرمودهاند هر كس در حال مداراى با مردم درگذرد ، شهيد درگذشته است . « 4 »
--> ( 1 ) . در ارشاد شيخ مفيد ، ص 241 ، چاپ 1377 قمرى ، تهران ، با ذكر سلسله اسناد آمده است . م . ( 2 ) . اصول كافى ، ص 412 ، ج 3 ، دومين روايت باب غضب . م . ( 3 ) . خصال ، ص 110 ، ج 1 ، همراه با ترجمهء آقاى كمرهيى آمده است . م . ( 4 ) . در مشكاة الانوار ، ص 218 هم ، آمده است . م .