الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

52

روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )

( 1 ) سخن در بارهء صفات خداوند متعال ( 2 ) بدان كه خداوند متعال قادر است ، به اين دليل كه صدور فعل از او صحيح است و حال آنكه براى ديگران انجام افعال او ناممكن است ، و صحت و درستى كردار دليل بر قدرت فاعل آن كار است . ( 3 ) و خداوند متعال در سورهء حج مىفرمايد : « اى مردم ! مثلى زده شد . گوش به آن فرا دهيد . به تحقيق كسانى را كه غير از خداوند فرا مىخوانيد ( مىپرستيد ) هرگز نمى - توانند بيافرينند مگسى ( پشه‌يى ) را و اگر چه اجتماع كنند براى آن كار و اگر از ايشان آن مگس چيزى را بربايد نمىتوانند از آن رها كنند ، ناتوان آمد عابد و معبود . نشناختند خدا را حق شناختن او ، به درستى كه خداوند هر آينه تواناى غالب است . » « 1 » و منظور اين است كه امكان باز داشتن خداوند از كارى فراهم نيست . ( 4 ) و خداوند متعال در سورهء فرقان مىفرمايد : « و اوست آنكه آفريد از آب انسانى را و براى او نژاد و پيوندى قرار داد و پروردگار تو تواناست . » « 2 » ( 5 ) و خداوند در سورهء روم مىفرمايد : « پس بنگر به سوى آثار رحمت خدا . چگونه زنده مىكند زمين را پس از مرگش . به درستى كه هر آينه زنده‌كنندهء مردگان است و او بر هر چيزى تواناست . » « 3 » ( 6 ) و در سورهء زمر مىفرمايد : « همانا او عزيز و بسيار آمرزنده است . » قبلا بيان كرديم كه عزيز يعنى توانايى كه او را نمىتوان از كار باز داشت . آيات ديگر قرآنى كه در باب حدوث عالم و اجسام گذشت دليل بر قدرت و توانايى خداوند متعال است و واجب است كه خداوند متعال عالم باشد كه افعال او استوار و درست است و تفاوتى در آن نيست و سزاوار است كه خداوند عالم باشد . خداوند متعال در سورهء بقره مىفرمايد : « و او به همه چيز عالم است . » و باز در همان سوره است كه « به درستى كه من مىدانم آنچه را شما نمىدانيد . » و « خداوند از آنچه مىكنيد غافل نيست . » و در سورهء آل عمران مىفرمايد : « به درستى كه بر خداوند چيزى در آسمان و زمين پوشيده نيست . اوست كه شما را در رحمها به هر گونه كه خواهد تصوير مىكند . » و در سورهء مائده مىفرمايد : « اين براى آن است كه بدانيد خداوند آنچه را كه در آسمانها و زمين

--> ( 1 ) . آيهء 74 سورهء بيست و دوم . ( 2 ) . آيهء 57 از سورهء بيست و پنجم . ( 3 ) . آيهء 50 از سورهء سى ام .