الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
35
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
( 1 ) ابن عباس گفته است : سليمان نبى ميان گزينش دانش و پادشاهى و مال مخير شد . دانش را برگزيد ، همراه آن پادشاهى و مال هم به او داده شد . ( 2 ) لقمان به پسرش فرمود : پسركم ! با دانشمندان همنشينى كن و زانو به زانوى ايشان بنشين كه خداى عز و جل دلها را به پرتو حكمت زنده مىكند ، همچنان كه زمين را با باران آسمان زنده مىفرمايد . ( 3 ) امير المؤمنين على ( ع ) فرموده است : اى مؤمن ! اين دانش و فرهنگ ارزش جان تو است . در فرا گرفتن آن بكوش كه هر چه علم و فرهنگ تو افزوده شود بر ارج و منزلت تو افزوده مىشود و همانا به يارى دانش است كه به خداوندت رهنمون مىشوى و به يارى فرهنگ و ادب مىتوانى خدمت خدايت را پسنديده انجام دهى و در اثر آن بنده سزاوار دوستى و قرب به خدا مىشود . پند و اندرز را بپذير تا از عذاب رهايى يا بى . ( 4 ) پيامبر ( ص ) فرمودهاند : دانش را بجوييد هر چند در چين باشد كه طلب دانش بر هر مسلمانى واجب است . « 1 » ( 5 ) و فرمودهاند : يك ساعت عالم كه بر بستر خويش تكيه زند و در عمل خويش بنگرد ، بهتر از عبادت هفتاد سال عابد است . ( 6 ) و نيز فرمودهاند : عالم هفتاد درجه بر عابد برترى دارد كه ميان هر دو درجه فاصلهء هفتاد سال دويدن اسب است و اين به آن سبب است كه شيطان براى مردم بدعت مىنهد ، عالم آن را مىبيند و از آن نهى مىكند ولى عابد به عبادت خود روى آورده است و به آن توجه نمىكند و آن را نمىشناسد . « 2 » ( 7 ) و فرمودهاند : هر كس يك مسأله بياموزد ، روز رستاخيز هزار گردن بند نور بر گردنش آويخته مىشود و هزار گناهش آمرزيده مىشود و براى او شهرى زرين ( 8 ) ساخته مىشود و به شمار موهاى بدنش براى او پاداش حج و عمره منظور مىشود . يكى از صحابه روايت مىكند كه مردى از انصار به حضور پيامبر ( ص ) آمد و گفت : اى رسول خدا ! اگر حضور در تشييع جنازه و حضور در محضر عالم باشد ،
--> ( 1 ) . طبرانى در معجم الكبير ، بيهقى در شعب الايمان و خطيب در تاريخ بغداد ، ص 346 ، ج 9 ، آوردهاند . م . ( 2 ) . براى اطلاع از حديث ديگرى كه نظير اين حديث است ، رك . به : تفسير كشاف زمخشرى ، ص 393 ، ج 4 ، و به متن و حاشيهء دوم صفحهء 17 ، جلد اول محجة البيضاء . م .