الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

336

روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )

از معنى اين آيه به من خبر بده كه چون مىفرمايد « و هر كس مستوجب خشم من گرديد ، همانا خوار و هلاك شده است . » « 1 » مقصود از خشم خداوند چيست ؟ امام باقر فرمودند : خشم خداوند يعنى عقاب او بر گناهكاران . اى عمرو ! هر كس تصور كند كه خداوند را چيزى تغيير مىدهد ، به تحقيق كافر شده است . « 2 » ( 1 ) و روايت شده است كه نافع بن ازرق « 3 » به حضور امام باقر آمد و مقابل ايشان نشست تا از مسائلى در مورد حلال و حرام بپرسد . امام باقر ضمن گفتگوى با او فرمودند : به اين خوارج بگو چرا و به چه دليل جدا شدن از على ( ع ) را روا دانستيد و حال آنكه قبلا در اطاعت از او و در پيشگاه او خونهاى خود را نثار مىكرديد و با نصرت او به خداوند تقرب مىجستيد ؟ آنان به تو خواهند گفت او در دين خدا حكم تعيين كرد . به آنان بگو خداوند متعال در شريعت پيامبرش در امورى حكم قرار داده و دو مرد را براى اين كار مقرر داشته و فرموده است : « بفرستيد حكمى از اهل مرد و حكمى از اهل زن كه اگر قصد اصلاح داشته باشند خدا ايشان را به توافق رساند . » « 4 » ، پيامبر ( ص ) هم سعد بن معاذ را در مورد بنى قريظه داور فرمودند و او در آن مورد چنان داورى كرد كه خداى عز و جل هم حكم او را تأييد فرمود . آيا نمىدانيد كه امير المؤمنين على ( ع ) به هر دو داور فرمان داد كه بر طبق احكام قرآنى حكم كنند و از آن درنگذرند و شرط فرمود كه هر حكمى را كه مخالف قرآن باشد رد خواهد فرمود ، و چون به آن حضرت گفتند : كسانى را داور كردى كه بر ضد تو داورى كردند ، فرمود : من ايشان را داور قرار ندادم ، بلكه قرآن را داور قرار دادم . خوارج چگونه معتقدند كسى كه به هر دو داور فرمان داده است بر طبق احكام قرآن داورى كنند و با آنان شرط كرده است هر حكمى را كه مخالف با قرآن باشد نخواهد پذيرفت گمراه شده است و آيا غير از بهتان است ؟ ( 2 ) نافع بن ازرق گفت : به خدا سوگند اين استدلال و سخن را نشنيده بودم و به خاطر من هم نگذشته بود و ان شاء الله كه اين حق است .

--> ( 1 ) . بخشى از آيهء 81 سورهء بيستم ( طه ) . م . ( 2 ) . در ارشاد مفيد ، ص 240 آمده است . م . ( 3 ) . نافع بن ازرق درگذشتهء 65 هجرى است ، يعنى پيش از امامت حضرت باقر ( ع ) . قاعدتا اين روايت از اين جهت قابل تأمل است . شايد پسر او يا كس ديگرى از خوارج باشد . براى اطلاع بيشتر مراجعه كنيد به منابعى كه در الاعلام زركلى آمده است . م . ( 4 ) . اين آيهء 35 سورهء چهارم ( نساء ) است ، كه در مورد بروز اختلاف ميان زن و شوهر است . م .