الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
335
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
كفش خود مسح نكشيدم . قيس بن ربيع مىگويد من هم ديگر بر كفش خود مسح نكشيدم . ( 1 ) امام باقر ( ع ) در تفسير اين آيه « از دانايان ( اهل ذكر ) بپرسيد اگر نمىدانيد » « 1 » مىگفته است : ما اهل ذكر هستيم . ابو ذرعه مىگويد : محمد بن على باقر راست گفته است و به جان خودم سوگند كه او از بزرگترين دانشمندان است . « 2 » ( 2 ) روايت شده است كه هشام بن عبد الملك به حج آمده بود . در حالى كه به شانهء سالم ، بردهء آزاد كردهء خود ، تكيه داده بود وارد مسجد الحرام شد . در همان هنگام امام باقر ( ع ) در مسجد نشسته بود . سالم به هشام گفت : اى امير المؤمنين ! اين شخص محمد بن على بن حسين است . هشام گفت : همان كسى كه مردم عراق شيفتهء اويند ؟ گفت آرى . گفت : پيش او برو و بگو امير المؤمنين مىگويد ، مردم در روز قيامت تا هنگامى كه حسابهاى آنان بررسى شود چه مىخورند و چه مىآشامند ؟ امام باقر در پاسخ سالم فرمود : مردم كنار نهرى محشور مىشوند كه نهرهاى ديگرى هم از آن سرچشمه مىگيرد و از آنها مىخورند و مىآشامند تا از حساب فارغ شوند . هشام كه مىپنداشت بر امام باقر پيروز شده است تكبير گفت و به سالم گفت : برو به محمد بن على بگو ، مردم در آن هنگام گرفتارتر از اين هستند كه به خوردن و آشاميدن برسند . امام باقر ( ع ) فرمود : مردم در آتش و دوزخ گرفتارترند ، در عين حال از اين موضوع غافل نيستند كه بگويند « اندكى آب به ما بدهيد يا از آنچه به شما روزى داده است » « 3 » . هشام سكوت كرد و پاسخى نداد . « 4 » ( 3 ) روايت شده است كه عمرو بن عبيد به حضور امام باقر ( ع ) آمد كه به خيال خود با پرسيدن برخى از سؤالها ايشان را بيازمايد و گفت : فدايت گردم ، معنى اين آيه چيست « آيا آنان كه كافرند نديدند كه آسمانها و زمين بسته بود ما آنها را بشكافتيم » ؟ « 5 » و مقصود از اين بستگى و گشايش چيست ؟ امام باقر فرمود : منظور اين است كه از آسمان قطرهيى باران نمىباريد و از زمين هيچ گياهى نمىروييد . عمرو سكوت كرد و راهى براى اعتراض نداشت و رفت . دوباره بازگشت و گفت : فدايت گردم ،
--> ( 1 ) . بخشى از آيهء 46 سورهء شانزدهم ( نحل ) . م . ( 2 ) . با ذكر سلسلهء اسناد در ارشاد مفيد ، ص 247 ، آمده است و در آن ابو زرعه آمده است نه ابو ذرعه . م . ( 3 ) . بخشى از آيهء 50 سورهء هفتم ( اعراف ) . م . ( 4 ) . در ارشاد مفيد ، ص 248 ، با ذكر سلسلهء اسناد آمده است . ( 5 ) . آيهء 30 سورهء بيست و يكم ( انبياء ) . م .