الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
193
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
اى على ! كسى كه ترا دوست داشته باشد ، از اين سخن آسوده و شاد و چهرهاش سپيد و درخشان مىشود و هر كس كه با تو دشمنى ورزيده و جنگ كرده و حق ترا منكر شده است ، چهرهاش سياه مىشود و پاهايش به لرزه مىافتد . و در اين هنگام دو فرشته پيش من مىآيند . يكى از آن دو رضوان گنجور بهشت و ديگرى مالك دوزخ است . ( 1 ) نخست رضوان نزديك مىشود و مىگويد : اى احمد ! سلام بر تو باد . من مىگويم : اى فرشته سلام بر تو باد . كيستى ؟ چه زيبا رو و چه خوش بويى ! مىگويد : من رضوان و گنجور بهشتم و اينها كليدهاى بهشت است كه خداوند عزت براى تو فرستاده است ، آنها را بگير . و من مىگويم : اين عنايت را از خداى خود مىپذيرم و سپاس خدا را كه چنين فضيلتى به من ارزانى فرمود ، آنگاه آن كليدها را به برادرم على تسليم مىكنم ( 2 ) و چون رضوان برگردد ، مالك دوزخ به من نزديك مىشود و سلام مىدهد و من به او مىگويم : اى فرشته كيستى ؟ چهرهات چه زشت و ديدارت چه ناپسند است ! مىگويد : من مالك دوزخم و اين كليدهاى دوزخ است كه پروردگار عزت براى تو فرستاده است ، آنها را بگير . من مىگويم : اين عنايت را از خداى خود پذيرفتم و سپاس او را به اين فضيلتى كه به من ارزانى فرمود ، به برادرم على تسليم كن . در اين هنگام مالك دوزخ بر مىگردد و على ( ع ) در حالى كه كليدهاى بهشت و دوزخ همراه اوست كنار جهنم مىايستد كه شراره مىكشد و هياهو مىكند و حرارتش شدت مىيابد . على ( ع ) مهار آن را در دست دارد و دوزخ مىگويد : اى على ! از من فاصله بگير كه پرتو چهرهات شرارههاى مرا فرو مىنشاند و على مىگويد : آرام باش و سپس به آن مىگويد : اين را بگير كه دشمن من است و اين را رها كن كه دوست من است و جهنم در آن روز نسبت به على ( ع ) مطيعتر است از يكى از غلامان شما نسبت به شما ، و على او را به هر سو كه خواهد ، چه به راست و چه به چپ ، مىبرد و دوزخ از همهء مردم نسبت به اجراى فرمان على فرمانبردارتر است . « 1 » ( 3 ) پيامبر ( ص ) فرمودهاند : همانا خداوند تبارك و تعالى براى برادرم على بن -
--> ( 1 ) . اين حديث كه در برخى از كتابها به نام حديث وسيله مشهور است ، با ذكر سلسلهء سند در صفحهء 116 امالى صدوق همراه با ترجمهء آقاى كمرهيى و صفحهء 194 جلد 4 تفسير ابو الفتوح رازى چاپ مرحوم آقاى شعرانى و صفحهء 469 جلد اول تفسير برهان آمده است . م .