الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
177
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
( 1 ) و ابن عباس گفته است : به خدا سوگند ، منظور از صالح المؤمنين على است و خداوند مىفرمايد : خدا خود و جبريل و مردان صالح با ايمان و فرشتگان ياور و مددكار پيامبرند . « 1 » ( 2 ) همچنين ابن عباس مىگويد : اين گفتار خداوند كه مىفرمايد « از خداى بترسيد و با راستگويان باشيد » منظور از راستگويان على است و در آيهء ديگرى كه مى - فرمايد « كسى كه به راستى آمد و كسى كه او را تصديق كرد » محمد ( ص ) و على ( ع ) هستند . « 2 » ( 3 ) در بارهء اين آيه كه « همانا و به درستى كه تو بيم دهندهيى و براى هر قوم راهنمايى است » ، على ( ع ) فرموده است : راهنما منم . « 3 » ( 4 ) ابن عباس مىگويد ، پدرم عباس بن عبد المطلب افتخار كرد و گفت : من عموى محمد ( ص ) و داراى منصب سقايت و آب رسانى به حاجيان هستم و از على برترم . شيبة بن عثمان بن طلحه هم گفت : من كعبه را آباد مىدارم و پردهدار كعبهام ، پس من از على برترم . در همان حال كه آن دو چنين مىگفتند ، على شنيد و فرمود كه من از شما برترم ، زيرا در راه خدا جهاد مىكنم ، و خداوند اين آيه را نازل فرمود : « آيا مرتبت سقايت و آب رسانى به حاجيان و تعمير كردن مسجد الحرام را با مقام آن كس كه به خدا و روز قيامت ايمان آورده و در راه خدا جهاد مىكند برابر مىدانيد ؟ هرگز در نزد خداوند يكسان نخواهند بود . » « 4 » ( 5 ) از امام باقر ( ع ) هم نزديك به همين مضمون روايت شده است . ( 6 ) ابن عباس گفته است : منظور از مصداق كامل آيهء و تعيها اذن واعية ( گوش شنواى هوشمندان اين و پند و اندرز را تواند شنيد ) على ( ع ) است . « 5 » و پيامبر ( ص )
--> ( 1 ) . آيهء 4 سورهء 66 ( تحريم ) و رك . به : صفحهء 269 مناقب ابن مغازلى شافعى ، درگذشتهء 483 ، م . ( 2 ) . آيات 119 سورهء نهم ( توبه ) و 33 سورهء سى و نهم ( زمر ) و رك . به : صفحهء 269 مناقب ابن مغازلى و تفسير در المنثور سيوطى . م . ( 3 ) . آيهء 6 سورهء 13 ( رعد ) و رك . به : صفحهء 129 جلد 2 مستدرك الصحيحين حاكم نيشابورى . م . ( 4 ) . آيهء 19 سورهء نهم ( توبه ) و رك . به : صفحهء 163 اسباب النزول واحدى نيشابورى ، درگذشتهء 468 قمرى ، چاپ بيروت . م . ( 5 ) . آيهء 12 از سورهء شصت و نهم ( الحاقه ) و رك . به : تفسير طبرى ، ج 29 ، ص 35 ، و به حلية الأولياء ، ج 1 ، ص 67 ، ( به نقل از كتاب فضائل الخمسه ، ص 272 ، ج 1 ) و نيز رك . به : صفحهء 265 مناقب ابن مغازلى . م .