الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
151
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
( 1 ) مجلس نهم در ذكر امامت ، و امامت على بن ابى طالب و فرزندانش ( ع ) كه درودهاى خداوند بر همهء آنان باد ( 2 ) بدان كه امامت واجب است . به اين دليل كه چون مردم معصوم نيستند ، بروز خطا و فراموشى و ترك واجب از ايشان ممكن و رواست و هر گاه داراى رئيس مطاعى باشند كه دست او در امور باز باشد ، ستمگر را از ستم و دشمنى باز مىدارد و جنايتكار را ادب مىكند و دست نادان و فرومايه را كوتاه مىكند و از ستمگر داد ستمديده را مىستاند و در اين حال مردم و جامعه براى انجام كار نيك و كم شدن تباهى و فساد آماده مىشوند . و هر گاه جامعه از رئيسى با آن شرايط كه وصف كرديم خالى باشد ، تباهى در جامعه اتفاق مىافتد و صلاح و خوبى اندك مىشود و هرج و مرج پيش مىآيد و زندگيها فاسد مىشود . و اين عادت درست و منطبق بر حكمت است كه جامعه بايد داراى رئيس باشد و چون در همهء عقلها اين موضوع مركوز و ثابت است ، بنا بر اين گفتگو با كسى كه در اين كار بديهى مخالف باشد كار پسنديدهيى نيست . و واجب است كه امام معصوم باشد ، زيرا مردم از اين جهت به امام نيازمندند كه خود معصوم نيستند و اگر امام هم معصوم نباشد به ديگرى نيازمند است و اين كار به تسلسل مىكشد و اگر امام به رعيت نيازمند باشد ، در اين صورت هم نيازمند به مانند خود است و باطل است . « 1 » ( 3 ) واجب است امام در ظاهر و باطن از رعيت خود افضل باشد و چون در پيشگاه خداوند از همگان داراى ثواب بيشترى است ، لازم است معصوم باشد و بر طبق احكام ظاهرى هم زشت و ناپسند است كه مفضول را بر فاضل ترجيح و برترى دهند و اين موضوع در زشتى چنان است كه يك نوآموز در فقه را كسى به ابو حنيفه يا شافعى ترجيح دهد . و لازم و واجب است كه امام عالم به تمام احكام شرع باشد ، زيرا در همهء امور شرعى حاكم است و مىبينيم كه براى پادشاهان دانا و خردمند زشت است كه وزارت و نظارت در امور مملكت خود را به كسى واگذارند كه از عهدهء آن به خوبى برنيايد ، يا برخى از امور را بداند . ( 4 ) و واجب است كه امام از همهء مردم شجاعتر و در انجام عبادت جهاد از همه
--> ( 1 ) . براى اطلاع بيشتر به صفحات 174 و 195 اقتصاد شيخ طوسى مراجعه فرماييد . م .