ملا حسين كاشفى سبزوارى
8
روضة الشهداء ( فارسي )
رسيده است . . . » « 1 » . قابل عرض به ساحت مكرّم و معزّز شيخ المشايخ ما اين است تقدّم زمانى كتاب ابى المفاخر رازى نمىتواند از شأن و اعتبار و از مطرح بودن اين اثر ارزشمند بكاهد و نخستين بودن اين اثر را زير سؤال ببرد چون اين كتاب به علّت داشتن متن فصيح و كلمات بليغ و ادبيات درخشان توانسته است در قلوب مشتاقان جا باز كند و عرصهء انتشار وسيعتر و گستردهترى را پيدا نمايد به حدّى كه امتياز و تشخّص را از ديگر همنامان و همرديفان خود بازگيرد و اين شعاع انتشار و دائرهء وسيع نشر آن ، توانسته است گذشتگان را نيز به بوتهء نسيان و فراموشى كشاند و اين كتاب در دست هر عامّ و خاصّ و هر شهرى و روستائى ، قرار گيرد . حقيقت امر اين است : نثر بديع و ادب فاخر و درخشان و معلومات و اطّلاعات متفرّقه و محتواى پربار توأم با شعر و تمثيل آن در سطحى قرار دارد كه امروز نيز پس از گذشت پانصد سال از تأليف آن مىتوان از نثر و ادب آن ، بهره جست و در اختيار مشتاقان قرار داد و شايد همين نكته باعث شده است كه اين كتاب به عنوان « نخستين اثر فارسى روضهخوانى » در سطح عمومى مطرح و مورد توجّه واقع گردد . مؤلّف آن كيست ؟ ما شرح حال او را در كتاب « طبقات مفسّران شيعه - ج 2 ، ص 355 » به تفصيل آوردهايم كه اجمالى از آن تفصيل را در اينجا مىآوريم : « او كمال الدّين حسين بن على واعظ كاشفى سبزوارى ، ( متوفّى 910 ه . ق ) يكى از اعلام پركار در زمينهء علوم قرآنى و معارف تفسيرى در قرن نهم و اوايل قرن دهم هجرى مىباشد . او از فضلاى نامدار سبزوار بوده و در دورهء تيموريان مىزيسته است . وى همدورهء سلطان حسين ميرزا بايقرا و امير على شير نوائى بوده است ، و مدّتى در هرات به سر برده است . او عالمى ذى فنون و صاحب اطّلاع وسيع در رشتههاى مختلف بوده است ، و كتابهاى متعدّدى را در موضوعات متنوّع از خود به يادگار گذاشته است كه يك مورد از آنها تفسير قرآن مجيد مىباشد : 1 . جواهر التّفسير لكلام القدير ، يا جواهر التّفسير لتحفة الأمير مىباشد و همين تفسير گاهى به عنوان « عروس » نيز ناميده شده است .
--> ( 1 ) - الذّريعة الى تصانيف الشيعة ، ج 11 ، ص 294 - 295 ، كد معرفى 1775 .