« در آن روز رهبر بلا منازع قريش بود . خداوند چنان افتخارى را نصيبش ساخت كه به هيچ كس عطا نكرده است . قريش او را بر اموال خود حاكم ساخت ، و چنان به اطعام پرداخت كه حتى پرندگان و حيوانات وحشى در كوهها را نيز اطعام مىكرد . » « 1 » وى همچنين در مورد عبد المطلب مىگويد : « پرستش بتها را نپذيرفت و خداى عز و جل را يكتا مىپنداشت و به اداى نذر پايبند بود و سنتهايى را بر جاى گذاشت كه اكثر آنها در قرآن آمده است . » « 2 » اگر در اين روايتها به ويژه گفتهء يعقوبى تأمل كنيم ، شايد ويژگيهاى شخصيت عبد المطلب تا آنجا پيش رود كه گويى اسلام به نوعى در او وجود داشته است . و از اين ديدگاه ، وى جايگاهى فراتر از يك رهبر سنتى قريش مىيابد همان گونه كه يعقوبى نيز او را « ابراهيم ثانى » مىبيند . پسرش عبد اللّه - پدر پيامبر ( ص ) - نيز چنين است : « او مژده‌آور مجازات اصحاب فيل از سوى خداوند است . . . قريش گفتند : تو از هنگام تولدت بسيار پربركت و خوش يمن بوده‌اى . » « 3 » عبد اللّه كه ظاهرا پدر او را به عنوان جانشين خود براى رهبرى مكه آماده ساخته بود ، زنده نماند و هشت سال پيش از عبد المطلب دار فانى را وداع گفت . اين حادثه موجب شد تا پسر ديگرش عبد مناف معروف به ابو طالب براى ايفاى اين نقش آماده گردد . ابو طالب صفات بسيارى را از پدر برگرفته بود . از جمله يكتاپرستى كه موجب نزديكى او با رسول خدا ( ص ) و حمايت از آن حضرت در طول سالهاى رنج و محنت گرديد . ولى ابو طالب نتوانست همهء نفوذ پدر را به دست آورد زيرا در آن زمان ، در شهر مكه ، اين نفوذ به ثروت افراد بستگى داشت . در نتيجه برخى رهبران تجارى نظير : ابو سفيان اموى ، ابو جهل مخزومى و ابو لهب هاشمى وجود داشتند كه با وى به رقابت پرداختند . اين وضعيت موجب از هم گسيختگى نظام اجتماعى - اقتصادى شهر مكه گرديد . زيرا از زمان

--> ( 1 ) يعقوبى ، تاريخ ، ج 1 ، ص 250 . ( 2 ) همان ، ج 2 ، ص 10 . ( 3 ) همان ، ص 11 .