به وجود آمدن رهبرى قريش در اين شهر ، همواره قدرت از آن يك نفر بود . با اين حال ابو طالب به لحاظ معنوى همچنان مهمترين و اولين رهبر قريش باقى ماند . فرزندش على ابن ابى طالب ( ع ) اين واقعيت را مورد تأكيد قرار مىدهد و مىفرمايد : « پدرم با فقر و نادارى به زعامت رسيد و پيش از او هيچ‌گاه فقيرى به رهبرى نرسيد . » « 1 » اما ببينيم چگونه وضعيت ابو طالب كه رهبر قريش يعنى قبيلهء تجارت بود ، به اين حالت در آمد . آيا اساسا در جامعه‌اى كه در آن توان مالى پايهء قدرت به شمار مىرفت ، امكان فراهم شدن قدرت فردى براى او وجود داشت ؟ براى پاسخ به اين مطلب راهى نداريم مگر آنكه به گفتار يعقوبى بازگرديم كه حالت فقر ابو طالب را ناشى از بحران اقتصادى مىداند كه ريشه‌هايش به زمان عبد المطلب بازمىگشت . يعقوبى مىگويد : « سالهاى قحطى و خشكسالى پىدرپى بر قريش مىگذشت تا آنجا كه زراعت از بين رفت و پستانها خشكيد و توليد مثل دام متوقف شد . » « 2 » شايد اين بحران موجب شد كه عبد المطلب تمام دارايى خود را مصرف كند . به ويژه كه وى به بخشندگى ، سخاوت و اطعام مردم و مهيا كردن غذا براى مسافرانى كه در موسم حج به آنجا مىآمدند ، مشهور بود . پس از فوت او ، ابو طالب بر ميراث و قبيلهء پدر تكيه كرد و توانست به وسيله آنها رهبرى را حفظ كند ، بىآنكه احدى از توانمندان اقتصادى مكه جرئت رقابت با او را بيابد ، و يا در رهبرى او كه به عظمت و مجد ساختهء عبد المطلب متصل بود ، خدشه وارد سازد و در نتيجه قريش همگى جزء « ملت » او بودند « 3 » . بدين ترتيب ابو طالب توانست جايگاه رهبرى را حفظ و از برادرزاده‌اش ( محمد بن عبد اللّه ) حمايت كند . محمد ( ص ) همواره به ابو طالب ارج مىنهاد و براى آنكه از سنگينى بار فقر بر دوش خانواده‌اى كه به ارزشهاى اجدادى خود پايبند بود بكاهد ، خيلى زود به زندگى اجتماعى پيوست . على ( ع ) در اين خانواده ديده به جهان گشود و

--> ( 1 ) همان ، ج 2 ، ص 14 . ( 2 ) همان ، ص 12 . ( 3 ) ابن سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 122 .