( 1 ) اكنون بعثت را - كه همچون شعله‌اى از انوار الهى ، تاريكىهاى شرك و گمراهى را در هم شكست و مسير زندگى و خط تاريخ را دگرگون كرد و متعادل نمود - ، از زبان عايشه - رضى اللّه عنها - بشنويم و به سخنش گوش فرا دهيم كه گويد : سرآغاز رسالت ، همان رؤياى صادق بود كه در خواب به پيامبر وحى شد . رؤيايى هم چون روز روشن درخشان . پس به تنهايى به تحنّث « 1 » ميل نمود و زاد و توشه بر مىگرفت و به حرا مىرفت و شبهاى پىدرپى به عبادت و راز و نياز و تفكر در جهان هستى مىپرداخت . باز نزد خديجه مىآمد و براى چند روز ديگر توشه فراهم مىكرد ؛ تا فرمان حق در حرا به سراغ وى آمد . جبرئيل وارد غار شد و گفت : « اقْرَأْ » : بخوان . پيامبر در جواب مىفرمود : « خواندن بلد نيستم . » مرا به خود مىچسباند و مىفشرد و رهايم مىكرد و مىگفت : بخوان . من هم مىگفتم : خواندن بلد نيستم . باز مرا در برمىگرفت و تند فشار مىداد و رهايم مىنمود . سه بار اين كار را تكرار كرد تا سرانجام اين آيات را تلاوت كرد : « اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ . خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ . اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ . عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ . » « 2 » : [ بخوان به نام پروردگارت كه

--> - فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ . » ( 97 / 1 ) و شكى نيست كه شب قدر فقط در ماه رمضان است كه قرآن مىگويد : « إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ ، إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ . » ( 44 / 3 ) و خلوت‌گزينى حضرت هم در حرا در ماه رمضان بوده و آمدن جبرئيل به حرا بسيار روشن و مشهور است . باز در تعيين وقت نزول وحى ، اختلاف كرده و گفته‌اند : روز هفتم ، هفدهم ، هجدهم رمضان بوده . ( مختصر سيرهء رسول ، ص 75 ، رحمة للعالمين ، 1 ، 49 ) اما خضرى در محاضرات ، با اصرار مىگويد آغاز وحى روز هفدهم رمضان بوده است . ولى ما به اين دليل ، روز بيست و يكم را ترجيح مىدهيم - هر چند كسى پيشتاز اين نظريه نيست - چون تمام سيره‌نگاران يا اكثر آنان اتفاق نظر دارند كه اولين روز بعثت نور و رحمت ، روز 12 ربيع الاول بوده و مطلب زير مؤيد اين نظريه است كه : ائمّهء حديث از ابو قتاده - رضى اللّه عنه - روايت مىكنند كه در مورد روزهء روز دوشنبه از حضرت سؤال شد ، فرمود : روز دوشنبه به دنيا آمده و در همان روز مبعوث گشته‌ام . . . ( مسلم ، 1 / 386 ، احمد ، 5 / 297 ، بيهقى ، 4 / 386 - 300 حاكم ، 2 ، 602 ) و بىترديد ، روز دوشنبهء رمضان [ آن سال ] فقط موافق روز هفتم ، چهاردهم ، بيست و يكم و بيست و هشتم بوده است ، و اصح آن است كه شب قدر ، يكى از شبهاى فرد دههء اخير رمضان مىباشد . حال اگر آيهء « إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ » را با روايت ابو قتاده - كه گويد : روز بعثت ، دوشنبه بوده - با ارزيابى علمى ، روز دوشنبهء رمضان آن سال را بسنجيم و مقابله كنيم ؛ روشن مىگردد كه مبعث حضرت بيست و يكم ماه رمضان مىباشد . ( 1 ) - تحنّث : دورى از گناه و بت‌پرستى ، عبادت شبانه . ( 2 ) - علق / 5 - 1