خطبه ، بعضى از مطالب روز پيشين را بازگفت . بخارى و مسلم از ابو بكره « 1 » نقل مىكنند كه : پيامبر روز عيد قربان ، خطبه‌اى خواند و گفت : « چرخ زمانه با همان كيفيّتى كه در ابتداى پيدايش آسمانها و زمين داشته ، در جريان است . هر سال دوازده ماه مىباشد كه چهار ماه آن ، حرام نام دارد كه سه ماه آن متوالى است مانند : ذىقعده ، ذى حجه ، محرم و ماه چهارم ، رجب مضر « 2 » است كه در وسط ماه‌هاى جمادى و شعبان قرار دارد . ( 1 ) بازگفت : اكنون چه ماهى است ؟ گفتيم : خدا و پيامبر [ به آن ] دانايند . پيامبر سكوت كرد و ما چنان پنداشتيم كه نام ديگرى براى اين ماه ذى حجه برمىگزيند . گفت : مگر ذى حجه نيست ؟ جواب داديم : چرا : گفت : نام اين شهر چيست ؟ گفتيم : خدا و پيامبر [ به آن دانايند . ] بازهم هم در سكوت فرو رفت و ما چنان پنداشتيم كه نام ديگرى براى مكه انتخاب مىكند . گفت : مگر اين شهر ، مكه نيست ؟ جواب داديم : چرا ! مكه است . گفت امروز چه روزى است ؟ گفتيم خدا و پيامبر او دانايند . حضرت ساكت شد و ما چنان تصور كرديم كه نامش را تغيير مىدهد . گفت : مگر روز عيد قربان نيست ؟ گفتيم : چرا ! گفت : [ بدانيد كه ] خونهاى شما ، اموالتان و آبروى شما با ارزش و محترم است و بايد حرمت آنها را هم چون حرمت اين روز ، در اين شهر و در اين ماه مراعات نماييد . ( 2 ) بىترديد شما نزد خدايتان بازمىگرديد و او از كارهايتان سؤال مىكند . هشيار باشيد كه پس از من خود را در چاه گمراهى و تباهى نيندازيد و خون همديگر را نريزيد . آيا من پيام خدايم را ابلاغ كرده‌ام ؟ گفتند : بله ! گفت : بار الها ! شاهد باش . [ اى مسلمانان ! ] اين پيام را افراد حاضر به كسان غايب برسانند ؛ چه بسا كسى كه [ با واسطه ] پيام را دريافت مىكند ، از آن كس كه [ بىواسطه ] پيام را آموخته است ؛ بهتر فرا مىگيرد . » « 3 » در روايت ديگرى ضمن اين خطبه فرمود : « بيدار باشيد كه : جنايت هر كس به خود او بازمىگردد . هان ، [ از امروز به بعد ] هيچ پدرى

--> ( 1 ) - نگا : ص 526 همين كتاب . ( م ) ( 2 ) - به اين علت ماه رجب ، چنين نامگذارى شده كه ربيعه ، رمضان را ماه حرام خوانده و به آن رجب گفته است . بنابراين ، پيامبر - ص - تبيين فرمود كه رجب مضر است نه رجب ربيعه و ميان جمادى و شعبان واقع شده ( پا برگ ابن هشام ، ج 2 ، ص 509 ) ( 3 ) - صحيح بخارى ، باب خطبهء روزهاى منى .