( 1 ) فعّاليّت‌هاى نظامى از بدر تا احد نبرد بدر ، اوّلين برخورد مسلحانهء مسلمانان با مشركان بود . اين جنگ سرنوشت‌ساز ، پيروزى تمام عيارى نصيب مسلمانان كرد كه همهء مردم عرب شاهد آن گشتند . آنان كه از ثمرات اين نبرد ، بسيار ناخرسند ، نگران و سرگشته بودند و خسارت‌هاى كمرشكن اين نبرد از پايشان درآورده بود ؛ عبارتند از : 1 - مشركان ؛ 2 - يهود ، كه سرافرازى و كرامت مسلمانان را ضربهء كوبنده‌اى بر كيان و استقلال دينى ( ! ) و اقتصادى خود مىدانستند و از روزى كه پيروزى بدر ، مسلمانان را نيرو بخشيد ؛ اين گروه فاسد و خيانتكار ، در آتش خشم و كينه مىسوختند : « لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا . . . » « 1 » : [ مسلّما يهوديان و كسانى را كه شرك ورزيده‌اند ، دشمن‌ترين مردم نسبت به مؤمنان خواهى يافت . . . ] 3 - در مدينه عبد اللّه پسر ابى و دوستانش كه مجال رياست و قدرت خود را از دست داده و - به ناچار - به اسلام گرويده بودند ؛ پايگاه اين دو گروه شدند . اين گروه سوم ؛ يعنى ، عبد اللّه و همدستانش بيشتر از دو گروه پيشين خشم و دشمنى مسلمانان را داشتند . 4 - گروه چهارمى نيز وجود داشت . صحرانشينانى شتر سوار كه در حومهء مدينه مىزيستند و - ابدا - مسألهء كفر و ايمان برايشان مهم نبود ؛ اين گروه راهزنان و تاراج گرانى بودند كه اين پيروزى سبب اضطراب و آشفتگى آنان گشت و مىترسيدند كه در مدينه حكومتى توانمند ايجاد گردد و راه چپاول و غارتگرىهاى آنان را مسدود كند ؛ بنابراين دشمن كينه‌توز مسلمانان گشتند .

--> ( 1 ) - مائده / 82 .