( 1 ) اثر گذاشتن معنويات در جامعه با اين حكمت و مهارت ، پيامبر خدا اساس جامعهء جديد را پىريزى نمود . البته اين ظاهر ، نمودى از معانى حقيقت است كه آن بزرگان دين از پرتو همنشينى با پيامبر از آن برخوردار گشتند . پيامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - به تربيت ، آموزش و تهذيب و تزكيهء درونشان توجه بسيار نمود و آنان را به طرف مكارم اخلاق و رفتار نيكو سوق داد و به روش دوستى ، برادرى ، مجد و بزرگى و طاعت و بندگى پروردگار تربيتشان كرد . مردى از پيامبر سؤال كرد : كدام يك از اعمال اسلام نيكوست ؟ مىگويد : غذا دادن و سلام كردن بر آشنا و ناآشنا . « 1 » ( 2 ) عبد اللّه پسر سلام مىگويد : هنگامى كه پيامبر به مدينه آمد ؛ به ديدارش شتافتم و سيمايش را ديدم ؛ دريافتم كه سيمايى راستين دارد . اولين چيزى كه از او شنيدم اين بود : « اى مردم ! بر روى همه سلام كنيد ، خوراك بدهيد ، از نزديكان ديدار نماييد و در شب هنگام كه مردم در خواب هستند نماز بگزاريد ، تا به سلامت به بهشت رويد . » « 2 » و : « آن كس كه همسايه از شر و بدى او در امان نباشد ؛ از بهشت برخوردار نخواهد بود . » « 3 » و : « مسلمان كسى است كه مردم از زبان و دست او در امان باشند . » « 4 » و : « كسى از شما مؤمن [ واقعى ] به حساب نمىآيد ؛ مگر آن چه را كه براى خود مىخواهد براى ديگران هم بخواهد . « 5 » » و : « بنى آدم اعضاى يك پيكرند * كه در آفرينش ز يك گوهرند چو عضوى به درد آورد روزگار * دگر عضوها را نماند قرار « 6 » » ( 3 ) و : « مؤمن در برابر مؤمن هم چون بنايى هستند كه اجزاى آن همديگر را مستحكم كرده است . » « 7 » و : « كينه را از خود برانيد ، حسد نورزيد ، دشمن هم نباشيد . اى بندگان خدا برادر هم

--> ( 1 ) - صحيح بخارى . ( 2 ) - ترمذى ، ابن ماجه ، دارمى ، مشكاة المصابيح . ( 3 ) - مسلم ، مشكاة المصابيح . ( 4 ) - صحيح بخارى . ( 5 ) - همان . ( 6 ) - المؤمنون كرجل واحد ، إن اشتكى عينه اشتكى كلّه و إن اشتكى رأسه اشتكى كلّه . ( مسلم ، مشكاة ) ( 7 ) - متفق عليه . مشكاة المصابيح .