المظلومين ، ملاذ الضعفاء و المساكين ، المخصوص بمواهب اللّه ربّ العالمين ، نظام الحقّ و الدّين ، يحيى بن صاحب الاعظم ، منبع الجود و الكرم ، شمس الدولة و الفلك و العزّ و التّمكين ، خواجهء كرّابى « 1 » اعلى اللّه تعالى اقتداره و عظّم سلطنته . . . كه اساس عدل و انصاف ظاهر گردانيد و رسم ظلم و بدعت برداشت ، . . . چون در دلش به لطف مردى گشاده بود و به نور : أ فمن شرح اللّه صدره للاسلام ، « 2 » منوّر و به محبّت اهل بيت رسول ( ص ) و مودّت عترت بتول به ميان دل و جان و اندرون روح [ و ] روان وى رسيده بود . . . » از او « خواست كه بعضى از شرح مواليد حضرت سيّد المرسلين و بنت آن حضرت سيّدة نساء العالمين و ائمة الطاهرين المعصومين - صلوات اللّه و سلامه عليهم اجمعين - و برخى از معجزات و ذكر اعمار و وفات ايشان جمع آرد و تحفهء مجلس حضرتش گرداند . » و او در انجام اين خواهش خواجه يحيى سربدارى ، كتاب راحة الارواح و مونس الاشباح را در پانزده باب نوشت تا « از خواندن آن جانهاى مؤمنان راحت يابد و دلهاى ايشان آسايش پذيرد . » هر چند از تولّد و وفات مؤلف اطلاع دقيقى در دست نيست امّا علّامه تهرانى « 3 » بر اساس ترقيمهء مؤلف در پايان يكى از نسخه‌هاى راحة الارواح ، كه سال 757 ه . را تاريخ پايان يافتن نگارش كتاب ذكر كرده ، او را در اين سال زنده دانسته است . علّامه تهرانى در جاى ديگر « 4 » و علّامه امين « 5 » بر اساس ترقيمهء يكى ديگر از نسخه‌هاى راحة الارواح ، تاريخ زنده بودن او را فقط تا سال 753 ه . مىرساند .

--> ( 1 ) . به نقل علّامه تهرانى در الذّريعة ، ج 10 ، ص 55 ، صاحب رياض بين كرانى ، كرابى و كرامى ترديد داشته و از اين سه لفظ ، ضبط كرانى را ترجيح داده است امّا درست همان است كه ما در متن ضبط كرده‌ايم . به نقل محمّد حسن خان اعتماد السلطنه ، كرّاب يكى از بلوكات هشتگانهء سبزوار است ( مرآة البلدان ، ج 1 ، ص 531 ) و به نوشتهء دكتر معين ، يكى از دهستانهاى بخش حومهء سبزوار كه در دامنهء كوه اندقان واقع است و نيز قصبهء مركز دهستان كرّاب ، در 25 كيلومترى شمال باخترى سبزوار . ( فرهنگ فارسى ، ج 6 ، ص 1552 ) . عباس اقبال در شرح حال خواجه يحيى كرّابى مىنويسد : « خواجه يحيى بن حيدر كرّابى از مردم كرّاب از بلوك بيهق سبزوار ، مردى بود ديندار و با اصل و نسب و علم دوست و با بذل و بخشش ولى غضب و بىباكى بر مزاج او غلبه داشت . » ( تاريخ مغول ، ص 473 ) . ( 2 ) . زمر : 22 . ( 3 ) . الذّريعة ، ج 3 ، ص 165 . ( 4 ) . همان ، ج 4 ، ص 130 . ( 5 ) . اعيان الشيعة ، ج 5 ، ص 51 .