حسن بن حسين شيعى سبزوارى

13

راحة الأرواح ( در شرح زندگانى ، فضائل و معجزات ائمه اطهار ( ع ) ) ( فارسي )

به نظر نگارنده سال 757 ه . درست‌تر مىنمايد . چرا كه مؤلف ، راحة الارواح را به خواهش خواجه يحيى كرّابى نوشته است كه از سال 753 ه . تا سال 759 ه . زعامت و رياست سربداران را بر عهده داشته است « 1 » و از آنجا كه مؤلف در سر سخن راحة الارواح بيان كرده كه خواجه يحيى كرّابى « اساس عدل و انصاف ظاهر گردانيد و رسم ظلم و بدعت برداشت . » « 2 » مىبايست مدّتى از فرمانروايى او سپرى شده باشد و الّا بعيد مىنمايد كه خواجه يحيى در سال اوّل زمامدارى خود تا اين حدّ موفّق شده باشد بساط عدل بگستراند و از مردمان رفع ظلم و ستم نمايد و يا واعظ بيهقى ، اين عارف وارسته ، خواسته باشد از راه تملّق ، كارى را جزء مفاخر خواجه برشمارد كه معلوم نيست در آينده انجام خواهد داد يا نه ؟ علّامه امين هم در شرح آثار مؤلف « 3 » پايان نگارش راحة الارواح را 757 ه . مىداند . با اين حال تا كنون تاريخ قطعى درگذشت او روشن نشده است . همان گونه كه از تولّدش هيچ گونه اطلاعى در دست نيست . از استادان و مشايخ و نيز از شاگردان و دانش آموختگان شيعى سبزوارى هم اطلاعى در دست نمىباشد . از آنچه صاحب رياض « 4 » بيان كرده مىتوان حدس زد كه با فخر المحققين محمّد بن حسن حلّى ، فرزند علّامه حلّى ( متوفاى 774 ه . ) مراوده و نوشت و خواند داشته است . ولى با منابع فعلى نمىتوان چنين احتمالى را پسنديد و پذيرفت ، اگر چه نمىتوان به طور كامل مردود هم دانست . آثار مؤلف حسن شيعى سبزوارى چند كتاب به زبان فارسى دارد كه به جز مصابيح القلوب ، همه در شرح زندگانى و احوال معصومين و بيان فضايل و معجزات آن ذوات مقدّس - عليهم السّلام - است . از مجموع آثار او يك عنوان تلخيص ( گزيده ) ، يك عنوان ترجمه و بقيه تأليف خود او است و خوشبختانه بيشتر آنها به ما رسيده است . كتابهاى واعظ

--> ( 1 ) . تاريخ مغول ، ص 473 . ( 2 ) . همين كتاب ، ص 21 . ( 3 ) . اعيان الشيعة ، ج 5 ، ص 51 . ( 4 ) . همان ، ص 51 - 52 .