( 1 ) مىشود . فصل : در اختلاف احاديث از شافعى روايت شده است كه مىگفت اگر امكان اين باشد كه به دو حديث با يك ديگر عمل كرد . بايد هر دو را به كار بست و هيچيك را رها نبايد كرد امّا اگر دو حديث در يك موضوع با يك ديگر اختلاف داشته باشد اين اختلاف ممكن است به دو صورت باشد ، نخست اينكه يكى ناسخ و ديگرى منسوخ باشد كه در اين صورت به حديثى كه ناسخ است عمل مىشود و حديث منسوخ را رها مىكنند ، حالت دوّم اين است كه دو حديث در موضوع واحد با يك ديگر اختلاف داشته باشد و قرينه و دليلى هم بر اينكه يكى ناسخ و ديگرى منسوخ است در دست نباشد كه در اين صورت بدون اقامهء دليل كافى نمىتوان يكى را رها كرد و بايد در صدد يافتن قرائن بود مثلا بايد ديد كداميك از ديگرى ثابت شده‌تر است ، يا بايد ديد كداميك به دستورهاى قرآن و سنت پيامبر ( ص ) شبيه‌تر و نزديك‌تر است يا اينكه علماى حديث يكى را برگزيده‌اند و يا اينكه كداميك در مواردى كه قياس امكان داشته باشد با اصول منطبق‌تر است و يا اينكه كداميك مورد قبول عدهء بيشترى از اصحاب است ، و هر گاه حديثى مجهول باشد يا آنكه راوى آن مقبول نباشد ، آن حديث قابل اعتنا نيست و مثل اين است كه نيامده است ، زيرا چنين حديثى اصلا ثابت نيست . « فصل » از چيزهاى ديگرى كه بايد دانست ، اين است كه خداوند متعال پيامبر خود را به حق مبعوث فرموده و قرآن كريم را بر او نازل كرده و حفظ و نگهدارى آن را تضمين فرموده است چنان كه ميفرمايد إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ « بدرستى كه ما فرو فرستاديم قرآن را و همانا كه خودمان نگهدارندهء اوئيم » آيهء 10 سورهء 15 و پيامبر ( ص ) را روشن كننده و توضيح دهندهء دين و قرآن قرار داده و فرموده است وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ « و