( 1 ) نخست اينكه حديث از طرق مختلف و گروه زيادى روايت شده بطورى كه به حدّ اشتهار رسيده باشد و احتمال خطا در آن و يا همدستى راويان آن بر دروغ دور نمايد و بعيد باشد كه اين گونه احاديث در واقع موجب علم مىگردد البته علم اكتسابى ، از قبيل رواياتى كه دربارهء قضا و قدر و رؤيت و حوض ( كوثر ) و عذاب گور و بعض از معجزات و فضائل و احكام وارد شده است كه بعضى از آنها بطرق مكرر و فراوان نقل شده است . دوّم احاديثى است كه از طريق آحاد روايت شده و مثلا در مورد ادعيه و زهد و پارسائى و گاه در احكام به چشم مىخورد مثلا شهادت و گواهى دادن دو شاهد در محكمه موجب صدور حكم مىگردد ، ممكن است دربارهء هر يك از اين دو گواه و همچنين خبرى كه نقل مىكنند احتمال خطا داد اما چون نص كلام الهى در قبول شهادت دو نفر شاهد عادل است و سنت هم پذيرش خبر واحد را به شرطى كه راوى عادل و جامع صفات باشد تأييد نموده است ، شهادت موجب صدور حكم و عمل به آن مىشود ، دربارهء اخبار آحادى كه موضوع آن معجزات پيامبر و يا ذكر فضيلتى براى يكى از صحابه باشد بايد توجه داشت كه اين اخبار در يك موضوع همه با هم متفقند كه عبارت است از اثبات معجزه يا فضيلت براى شخص معينى ، و از مجموع آنها علم اكتسابى حاصل مىشود ، بلكه اگر ميان آن احاديث و احاديث مستفيضهء ديگرى كه درباره آيات و معجزات پيامبر آمده است جمع نمائيم موجب علم ضرورى ميگردد و از مجموع آنها ثابت مىشود كه مردى از ميان عرب با نام محمد بن عبد الله بن عبد المطلب بيرون آمده و ادّعاى نبوت و پيامبرى فرموده است و نشانه‌ها و معجزاتى براى مردم آشكار ساخته و اين معجزات بضميمهء قرآن كه در ميان امت او باقى مانده موجب گرويدن مردم به او گرديده است . همچنين علّت اشتهار حاتم به سخاوت در واقع احاديث آحادى است كه همه در يك مسأله اتفاق دارند و آن سخاوت حاتم است در نتيجه اين موضع به حد تواتر رسيده و سخاوت حاتم را اثبات مىنمايد . نوع دوّم از اخبار خاصه احاديثى است كه دانشمندان حديث براى آن ضعفى قائل هستند و اين هم بر دو نوع است : نخست آنهايى كه بوسيلهء راويانى