بلكه گاهگاهى جسارت مىورزد و به نواحى و نقاطى كه تحت حكومت على عليه السّلام قرار دارند ، تجاوز مىكند و به غارتگرى و كشتار مردم بىگناه مىپردازد . و از سوى ديگر ، امير المؤمنين عليه السّلام ياران كاردان و با وفاى خود را يكى پس از ديگرى از دست داده است و در بازماندگان پيروان آن حضرت هم چنان روح سكوت و بىتفاوتى در برابر ستمگريهاى معاويه به وجود آمده كه ايشان براى نجات و رهايى از دست همان ياران ! به شدّت مشتاق مرگ خويش بود . آرى ، اين است شرايط دردناك اجتماع اسلامى تا هنگام شهادت امير المؤمنين عليه السّلام ! اكنون ، شرايطى را كه در آن روز بر اجتماع مسلمانان حكمفرما بود ، بازهم مورد بررسى قرار مىدهيم تا به هدف اصلى كتاب نزديك شويم .