مرضيه محمدزاده
175
دانشنامهء شعر عاشورايى انقلاب حسينى در شعر شاعران عرب و عجم ( فارسي )
ابو محمّد عونى ابو محمّد ، طلحة بن عبيد اللّه بن ابى عون غسّانى « 1 » ، معروف به عونى مصرى ، از شعراى والامقام قرن چهارم هجرى است . تاريخ حيات و قصايد و قطعات شعرش گواه تشيّع و خودباختگى وى در محبّت و ولاى اهل بيت ( ع ) است . اشعار بسيار زياد و موزونى دارد بهطورىكه كاروانيان ، شعر عونى را به شهرها و آباديها ارمغان مىبردند و مدّاحان اشعار او را در مجالس دينى و بازارها با صداى بلند انشا مىكردند . تشيّع عونى از ديرباز در زمان زندگى و بعد از مرگ او مشهور و معروف است . حتى موقعى كه در بغداد به سال 443 هجرى ميان شيعيان و اهل سنّت فتنه بالا گرفت و كار به خونريزى كشيد ، از جمله فجايعى كه صورت گرفت اين بود كه گور جمعى از شيعيان بزرگ را شكافته و به آتش كشيدند از آن جمله قبر « عونى » بود . عونى شاعر و در فنون ادبى شعر و پرداختن به شيوههاى متنوّع چيرهدست بود . عونى در پيراستن مضامين شعرى ، قدرت و تسلّط كافى داشته تا آنجاكه شعراى معاصر و غير معاصر ذوق لطيف او را ستوده و از ابتكارات ادبى او بهرهور گشتهاند . اشعار و قصايدش كه در حدود 350 بيت مىباشد در « مناقب » ابن شهر آشوب ، « روضة الواعظين » فتال نيشابورى و « صراط المستقيم » بياضى موجود است . علامه سماوى اشعار او را در ديوانى ثبت كرده است . قصيده معروفش « مذهبه » نام دارد . كه در ستايش على بن ابى طالب ( ع ) مىباشد . عونى در سال 350 هجرى در مصر درگذشت . « 2 » - * - مدح اهل بيت پيامبر ( ص ) : 1 - يا آل أحمد لو لاكم لما طلعت * شمس و لا ضحكت أرض من العشب 2 - يا آل أحمد لا زال الفؤاد بكم * صبا بوادره تبكى من الندب 3 - يا آل احمد أنتم خير من وخدت * به المطايا فأنتم منتهى الإرب 4 - أبوكم خير من يدعى لحادثة * فيستجيب بكشف الخطب و الكرب 5 - عدل القران وصىّ المصطفى و أبو * السبطين أكرم به من والد و أب 6 - بعل المطهّرة الزّهراء ذو الحسب ا * لطّهر الذى ضمّه شفعا إلى النسب « 3 » 1 - اى خاندان احمد ، اگر بركت وجود شما نبود ، نه خورشيدى مىدميد و نه مرغزار چمن خندان مىگشت . 2 - خاندان احمد ! اين قلب زارم در ماتم شما گريان و خونچكان است . 3 - خاندان احمد ! شمائيد بهترين فرزندان آدم و شمائيد آخرين اميد . 4 - پدرتان على بهترين فريادرسى بود كه براى گرفتارىها و غمها او را اجابت كنند .
--> ( 1 ) - نام آبى است در يمن و قبايل به آن منسوبند . ( 2 ) - ادب الطف ؛ ج 2 ، ص 49 و 50 . ( 3 ) - الغدير ؛ ج 4 ، ص 127 .