محمد بن عبد الله بن عمر

161

خلاصهء سيرت رسول الله ( ص )

رضى اللّه عنه ، كه فرياد برآورد وبه خدمت سيد ، عليه السلام ، رفت تا أجازت خواهد وأبو سفيان به قتل آورد . پس عباس ، رضى اللّه عنه ، مبادرت نمود وبه خدمت سيد ، عليه السلام ، رفت وزنهار أبو سفيان خواست وعمر ، رضى اللّه عنه ، نيز حاضر شد ومانع مىآمد ، چنان كه عباس برنجيد از مبالغهء عمر . وسيد ، عليه السلام ، فرمود تا أبو سفيان * نزد عباس باشد وصبح باز خدمت سيد ، عليه السلام ، آيد وحكم آن فرمايد . عباس ، رضى اللّه عنه ، با أبو سفيان ، به خيمهء خود رفت ، وچون صبح برآمد ، به خدمت سيد ، عليه السلام ، رفتند . وسيد ، عليه السلام ، فرمود : ويحك يا أبا سفيان « 1 » ، هنوز وقت آن نيامد كه كلمهء لا إله إلّا اللّه بگويى ؟ وبگويى كه من پيغمبر خدايم ؟ گفت : تا اكنون مرا شك بود . اين ساعت مرا شكى نماند . عباس گفت : اى أبو سفيان ، چند سخن دراز كنى ، پيشتر از آن كه تو را گردن زنند ، بگوى : أشهد أن لا إله إلّا اللّه ، وأشهد أنّ محمّدا رسول اللّه . پس [ در ] « 2 » لحظه أبو سفيان آواز برآورد وكلمهء شهادت گفت . بعد از آن عباس ، رضى اللّه عنه ، گفت : يا رسول اللّه ، أبو سفيان مردى است كه منصب دوست دارد ، اكنون در حقّ وى منصبى فرماى . سيد ، عليه السلام ، فرمود : من دخل دار أبي سفيان فهو آمن ، ومن أغلق عليه بابه فهو آمن ، ومن دخل المسجد فهو آمن « 3 » . أبو سفيان برخاست كه به مكة رود [ تا ] از پيش قريش را خبر كند . سيد ، عليه السلام ، گفت : اى عباس ، أبو سفيان را در تنگنايى بازدار تا امروز هيبت « 4 » لشكر اسلام بداند . چون سيد ، عليه السلام ، روانه شد ، عباس با أبو سفيان در پيش لشكر بودند ، چون بدان مضيق « 5 » رسيد ، أبو سفيان را بازداشت تا جملهء لشكر بر وى بگذشتند . ومتعجّب ماند وگفت : هرگز لشكر همچنين با قوّت وپرهيبت نديدم . وأبو سفيان به شتاب برفت . وچون بر بالاى مكة رسيد ، قوم را آواز داد وگفت : اى قوم ، لشكر محمد رسيد وهيچ كس را طاقت ايشان نباشد . اكنون يا مطيع وى گرديد ، يا به خانهء من رويد ، يا به خانه‌هاى خود رويد ودر بنديد * يا به مسجد حرام رويد كه سيد ، عليه السلام ، [ اين توقيع وترفيع داده است ] « 6 » : من دخل دار أبي سفيان فهو آمن ، ومن أغلق عليه بابه فهو آمن ، ومن دخل المسجد فهو آمن . پس هر كس به موضعي از اين مواضع رفتند .

--> ( 1 ) . در أصل : أبو سفيان ( 2 ) . كلمه داخل [ ] از سيره ، ص 876 ، نقل شد . ( 3 ) . گفت : هر كي پناه به سراى أبو سفيان برد أيمن باشد ، وهر كه در مسجد حرم رود أيمن باشد ، وهر كي در سراى از پيش خود ببندد أيمن باشد ( سيره ، ص 876 ) . ( 4 ) . هيبت : شكوه ، بزرگى ( معين ) ( 5 ) . مضيق : جاى تنگ ، تنگنا ( معين ) ( 6 ) . از سيره ، ص 878 ، نقل شد .