هر قدر سلسلهء سندى محكم‌تر ومعتبرتر به نظر آيد ، امكان واحتمال عدم قدمت آن بيشتر مىشود . بنابراين سند خبر به تنهايى نمىتواند ضامن وپايندان اصالت نوشته يا كتابي باشد كه در قرن دوم هجرى قمري تصنيف يا تدوين شده است . تحليل مغازى محمد بن إسحاق اما اخبارى كه ما اكنون از روايات ابن إسحاق در سيرهء ابن هشام وتاريخ طبري ومجموعه‌هاى حديث خبر مىخوانيم ، از جملهء همان اخبار است كه در آغاز كار ، يعنى در نيمهء دوم قرن أول هجرى ، أرباب حديث وخبر ، يا به طور جداگانه در زير عنوان مغازى يا عناوين ديگر ، ثبت ونگاهدارى كرده‌اند . همان‌گونه كه فهرست‌وار أسامي ايشان را قبلا ذكر كرده‌ايم « 1 » ، فقط عدهء معدودى از دانشمندان بوده‌اند كه به نقل اخبار مربوط به مغازى مخصوص شده‌اند . پس از جرح وتعديل طي دو نسل ، ابن إسحاق روايت خود را از ميان آثار آنان برگزيده ونقل كرده است . اكنون اگر مجموعه‌اى را كه عبد الملك بن هشام ، به نام سيرة رسول اللّه صلعم از قول محمد بن إسحاق ، تدوين كرده است از نظر بگذرانيم ، به اين نتيجة مىرسيم : 1 - ابن إسحاق مواد اصلى مربوط به مغازى را پايهء كار قرار داده وتقريرات وگفته‌هاى خود را بر آن أساس طرح كرده است . اين مواد را كه به منزلهء ستون فقرات مغازى است بايد عبارت دانست از : - فهرست مغازى وسرايا « 2 » ؛ - نام هر گروهى كه بر ضد آن اقدامى به عمل آمده ؛ - نام سران وعدهء لشكريان متخاصم وأحيانا أسامي كساني كه در لشكركشىها شركت جسته‌اند ؛ - نتيجهء حاصله از لشكركشىها وسرانجام حوادث ؛ - تاريخ تقريبي وگاه‌شمارى نسبى مغازى وسرايا ؛ - لدى الاقتضاء توصيف عين واقعه ، در مورد وقايع مهم مانند جنگ بدر . بر اثر وقوف قبلي به اطلاعات مزبور است كه ابن إسحاق توانسته است شالودهء توالى تاريخي مغازى وسرايا را بنا نهاده وبر آن پايه وقايع حيات وشرح أحوال پيغمبر أكرم صلعم را ، بر حسب مورد ، در سلك ترتيب وانتظام درآورد .

--> ( 1 ) . - أسامي نوزده نفر علماى حديث وخبر كه دربارهء سيره ومغازى نوشته‌هايى داشته‌اند در همين مقدمه ، صفحهء نه تا سيزده . ( 2 ) . براي فهرست مغازى وسرايا - متن عربى ، ج 4 ، ص 256 - 291 .