محمد بن عبد الله بن عمر
99
خلاصهء سيرت رسول الله ( ص )
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هاجَرُوا وَجاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ « 1 » . وآيت قسمت فرستاد : وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ « 2 » - الآية . واين أول غنيمتى بود كه مسلمانان را حاصل شد ، وأول كافرى كه به دست مسلمانان كشته شد . عمرو بن الحضرمي بود وأول كافرى كه گرفتند حكم بود . وآن شخص ديگر . وأبو بكر ، رضى اللّه عنه ، چند بيت گفته است : تعدّون قتلا في الحرام عظيمة * وأعظم منه لو يرى الرّشد راشد صدودكم عمّا يقول محمّد * وكفر به واللّه راء وشاهد دما وابن عبد اللّه عثمان بيننا * ينازعه غلّ من القدّ عاند ومراد از عثمان آن شخص است كه با حكم گرفته بودند « 3 » . بگردانيدن قبله از بيت المقدس باز كعبه چون از هجرت سيد ، عليه السلام ، يك سال ونيم بگذشت . حق تعالى آيت فرستاد ، قوله تعالى : قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها « 4 » . وسبب آن بود كه سيد ، عليه السلام ، پيوسته داعيه برداشت كه قبله با كعبه شود « 5 » . غزو پنجم واين غزو را [ بدر ] كبرى خوانند ، از بهر آن كه نخست نصرت مسلمانان بر كافران بود ، وبسيار از مهتران قريش كشته شدند وبسيارى أسير گشتند . حكايت چنان است كه خبر آوردند به سيد ، عليه السلام ، كه أبو سفيان ابن حرب ، با قافلهء قريش ، از جانب شام ، به مكة مىروند . سيد ، عليه السلام ، با سيصد وسيزده مرد ، از مهاجر وأنصار ، بيرون رفت . وأبو سفيان سواري به مدينه فرستاد ، * وبه جاسوسى باز بيامد ، وگفت : محمد قصد تو دارد « 6 » . وآن سوار « 7 » به مكة فرستاد وقريش را خبر كرد .
--> ( 1 ) . بقره 2 : 218 . ( 2 ) . انفال 8 : 41 . ( 3 ) . اين غزو در سيره ، ص 528 - 535 ، آمده است . ( 4 ) . بقره 2 : 144 . ( 5 ) . داعيهدار : آرزومند ( دهخدا ) . اين حكايت در سيره ، ص 535 و 536 ، آمده است . ( 6 ) . بر طبق متن عربى ، ج 2 ، ص 258 وهمانطور كه در حاشيهء ص 537 سيره ، اشاره رفته ، أبو سفيان سواري به مدينه نفرستاده است واز كاروانيان كسب اطلاع كرده است . ( 7 ) . بر طبق ص 537 سيره ، « أبو سفيان سواري چابك بكرا بگرفت وأو را به مكة دوانيد تا قريش را آگاهى دهد » وبر -