العلامة المجلسي

70

حياة القلوب ( فارسي )

كرد ، ودشمنان خدا ورسول را بيش از همه كشت ودشمنى با مخالفان خدا ورسول زيادة از همه كس كرد ، وعلمش از همه بيشتر بود ومناقبش آن قدر بود كه احصا نمىتوان كرد ؛ پس حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم چون فكر كرد در عداوت قومش نسبت به أمير المؤمنين عليه السّلام به سبب اين خصلتها وحسدى كه بر أو مىبردند ترسيد كه ايشان أطاعت أو نكنند در اين باب ، پس خدا أو را خبر داد كه أو را در امر امامت وخلافت اختياري نيست واختيار با خداست وخدا علي عليه السّلام را وصىّ أو گردانيده است وبعد از آن حضرت أو را صاحب اختيار أمور امّت ساخته ، مراد از اين آية اين است « 1 » . وباز به سند ديگر از جابر روايت كرده است كه از حضرت باقر عليه السّلام سؤال كرد از تفسير اين آية ، حضرت فرمود كه : اى جابر ! حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم حريص بود بر آنكه خلافت بعد از أو بر علي عليه السّلام قرار گيرد ، وعلم الهى چنان بود كه مردم را از براي امتحان به حال خود بگذارد وجبر بر امرى نفرمايد ومىدانست كه ايشان غصب خلافت از آن حضرت خواهند كرد . جابر گفت : پس مراد از اين آية چيست ؟ حضرت فرمود : مراد آن است كه : يا محمد ! تو را هيچ اختياري نيست در باب خلافت وامامت علي عليه السّلام وغصب‌كنندگان خلافت أو ، من در قرآن فرستاده‌ام بر تو : ألم . أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لا يُفْتَنُونَ . وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ « 2 » يعنى : « آيا گمان مىكنند مردم كه ايشان را خواهند گذاشت به محض آنكه گفتند ايمان آورديم وايشان را امتحان نخواهند كرد ؟ وبتحقيق كه ما امتحان كرديم امّتها را كه پيش از ايشان بودند پس البتة خدا ايشان را امتحان مىكند تا معلوم شود كه كي راستگو است در دعوى ايمان وكي دروغ گويد ومنافق است » « 3 » .

--> ( 1 ) . تفسير عياشى 1 / 197 . ( 2 ) . سورهء عنكبوت : 1 - 3 . ( 3 ) . تفسير عياشى 1 / 197 .