العلامة المجلسي
496
حياة القلوب ( فارسي )
يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ ومنم دست خدا كه بر سر بندگان خود پهن كرده به رحمت ومغفرت ومنم درگاه حطّهء اين امّت ، هر كه مرا وحقّ مرا بشناسد پروردگار خود را شناخته زيرا كه من وصىّ پيغمبر اويم در زمين أو وحجت خدايم بر خلق أو ، انكار نمىكند اين را مگر كسى كه گفتهء خدا ورسول را رد كند « 1 » . وبه سند معتبر ديگر در توحيد از آن حضرت روايت كرده است كه حضرت أمير عليه السّلام فرمود كه : منم علم خدا ومنم دل داناى خدا وديدهء بيناى خدا وزبان گوياى خدا [ ومنم عين اللّه ] « 2 » ومنم جنب اللّه ومنم يد اللّه « 3 » . وأحاديث از اين نوع بسيار است بعضي گذشت وبعضي خواهد آمد . دوم : كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ « 4 » يعنى : « همه چيز هالك وفانى است مگر وجه خدا » ؛ أكثر مفسران گفتهاند : مراد از وجه خدا ، ذات خداست ؛ وگفتهاند : همه چيز پيش از قيامت فانى مىشود وباز برمىگردد « 5 » ؛ وبعضي گفتهاند : مراد دين خداست يا عبادتي كه از براي خدا كنند « 6 » . وابن بابويه در توحيد از ابن « 7 » خيثمة روايت كرده است كه گفت : از حضرت صادق عليه السّلام پرسيديم از تفسير اين آية ، فرمود كه : وجه خدا ، دين خداست ، وحضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم وحضرت أمير عليه السّلام دين خدا ووجه خدا وعين خدا بودند در ميان بندگان خدا كه اعمال آنها را به نور خدائى مشاهده مىكردند ، وزبان خدا بودند كه خدا به سبب ايشان سخن مىگفت وعلوم خدا را به خلق مىرسانيدند ، ودست خدا بودند يعنى رحمت خدا بودند بر خلق أو ، ومائيم وجه خدا كه بندگان به جهت ما به خدا مىتوانند رسيد وتا خدا
--> ( 1 ) . معاني الأخبار 17 ؛ توحيد 164 - 165 . ( 2 ) . اين عبارت از مصدر اضافه شد . ( 3 ) . توحيد 164 . ( 4 ) . سورهء قصص : 88 . ( 5 ) . مجمع البيان 4 / 269 . ( 6 ) . تفسير قرطبى 13 / 322 . ( 7 ) . در مصدر كلمهء « ابن » ندارد .